De harde lijn

DE CUBAANSE EXODUS is niet gestopt, maar wordt in veiliger banen geleid. Dat is de kern van de overeenkomst die de Amerikaanse en Cubaanse regeringen eind vorige week hebben gesloten. Het quotum legaal tot de VS toe te laten Cubanen wordt weliswaar nagenoeg verzevenvoudigd, maar de hoeveelheid jaarlijks uit te reiken inreisvisa zal toch ver achterblijven bij de massa van de tienduizenden bootvluchtelingen die alleen al in de afgelopen maanden de riskante oversteek naar het Amerikaanse vasteland hebben gewaagd. In de praktijk zal het tempo van de uittocht dus worden afgeremd, maar in vijf jaar tijd zouden desondanks nog eens honderdduizend Cubanen kunnen zijn opgenomen in Amerika's Spaanssprekende minderheid.

Het bijzondere van de situatie is dat het regime en zijn tegenstanders gelijkgestemd zijn wat het vertrek van de laatsten betreft. Vanaf vandaag zullen de Cubaanse stranden en kades weliswaar worden gesloten voor kandidaat-vluchtelingen, maar dat gaat niet van harte. Het was een voorwaarde van de Amerikanen voor de uitbreiding van de legale migrantenstroom. Hoe lang Castro c.s. overigens denken hun eigen vertrek uit de macht te kunnen uitstellen in het aangezicht van deze voortdurende aderlating van de Cubaanse volksgemeenschap, blijft een raadsel. Het cynisme van het regime overtreft verre dat van de bouwers van de Berlijnse Muur in 1961. De Muur kon ten minste nog worden gezien als een poging de schande voor de buitenwereld verborgen te houden.

DE AMERIKAANSE regering mikt intussen op een verdere verzwakking van Castro door middel van een volgehouden isolement. Adviezen om het eens met toenadering te proberen zijn vooralsnog afgewezen, en regeringswoordvoerders in Washington onderstrepen dat bij het recente overleg daarvan dan ook geen sprake is geweest. Pas als het regime aanwijzingen geeft bereid te zijn tot politieke en economische liberalisering, zal zoiets voor Washington een optie worden.

Kennelijk heeft Washington zijn eerste doel bereikt. De verantwoordelijkheid voor de onmenselijke omstandigheden waaronder de bootvluchtelingen bereid waren aan hun reis te beginnen, kwam geleidelijk aan steeds meer op Amerikaanse schouders te rusten, vooral sinds hun de vrije toegang tot de kusten van Florida werd ontzegd. De geregelde migratie daarentegen plaatst Amerika in zijn traditionele rol van toevluchtsoord voor vervolgden en misdeelden en laat Castro achter als het versleten symbool van een voorbije tijd.