Toneelstuk Stampij van Norman de Palm getuigt van zelfspot; Demasqué van een ontheemd gezin

Voorstelling: Stampij van Norman de Palm door Cosmic. Regie: John Leerdam en Ad van Kempen. Gezien: 9/9 Frascati, Amsterdam. T/m 15/9 aldaar; tournee t/m 27/10.

Begrafenissen en geboortes zijn gebeurtenissen die zich uitstekend lenen voor dramatisering. Uiteengevallen families komen ineens weer bijeen; oude ruzies worden beslecht of aangewakkerd en opgekropte emoties krijgen voor even vrij spel. Norman de Palm nam een kraamvisite tot uitgangspunt van zijn interraciale familiesaga Stampij. De boreling krijgen we niet te zien: die ligt elders in huis te slapen, in een met rood-wit-blauwe anjers versierde wieg. De vader is afwezig. Bij zijn blanke ouders drinkt hij zijn teleurstelling weg over het feit dat de baby zwart kroeshaar en een plat neusje heeft. Ook Paloma, de jonge moeder, had liever een minder gepigmenteerd kind gekregen. Want het bezit van een donkere huid, weet zij uit eigen ervaring, geeft alleen maar verdriet. Met haar minderwaardigheidsgevoelens en haar haat-liefdeverhouding ten opzichte van de blanda's staat Paloma (gespeeld door de fragiele actrice Bo Bojoh) niet alleen.

Alle leden van De Palms multiculturele gezin hebben het moeilijk met hun komaf en huidskleur. Het is dan ook wel een familie met een ingewikkelde stamboom. Van de vier inmiddels volwassen kinderen komen er twee uit een zwarte vader voort, de anderen zijn het resultaat van een relatie die de moeder met haar Indische tuinman had. Op een tropisch eiland groeide het viertal op en in Holland probeert ieder voor zich het hoofd boven water te houden. Aan geld ontbreekt het hen niet, wel aan levensvreugde.

Verscheurd door een gevoel van ontheemding geven zij elkaar de schuld van hun onbehagen. Hun ontmoeting draait uit op één groot demasqué, waarbij vooral de blanke moeder het moet ontgelden. Jolanda (Paulette Smit) vermoordt haar moeder bijna, want deze dochter ligt het meest met zichzelf overhoop. Jolanda heeft een witte huid en kan niet geloven dat haar vader een zwarte was. Om haar onzekerheid de kop in te drukken omhelst zij de Black is Beautiful-gedachte. Een lap kleurige Afrikaanse batikstof heeft ze achteloos om haar heupen geslagen: het boze blanke meisje doet vergeefs haar best eruit te zien als een vrolijke Creoolse. Soms helt de voorstelling over naar de sentimentele kant. Knallende ruzie gevolgd door een innig gebaar van verzoening, zoiets is altijd goed voor een lach en een traan. Hoe groter de contrasten, des te sterker het emotionerende effect: die regel wordt hier wel erg enthousiast in praktijk gebracht.Toch is Stampij een geslaagde produktie. De inzet van de acteurs is groot en alle karakters staan als een huis. Zo blijken ook de artistiekerige moeder (Rick Nicolet), de nichterige Nelson (Martin Schwab) en de bonkige macho Steven (Kenneth Herdigein) elk hun eigen geschiedenis te hebben. Norman de Palm, zelf van Antilliaanse afkomst, kiest geen partij. Op de sterkste momenten getuigt zijn tekst van zelfspot en vliegen de oneliners je om de oren. Dergelijke momenten geven de voorstelling ondanks alle kommer en kwel een cabareteske lichtvoetigheid.