Ook Toyota tegen regering; Zege Japanse oppositie bij verkiezingen

TOKIO, 12 SEPT. Bij tussentijdse verkiezingen in Japan heeft de regeringscoalitie van de socialisten en de Liberaal-Democratische Partij (LDP) gisteren een zware nederlaag geleden.

De verkiezingen voor één vacante zetel in het Hogerhuis hadden plaats in de provincie Aichi met de miljoenenhoofdstad Nagoya en de autostad Toyota. De kandidaat van de regeringspartijen, Jiro Mizuno (48), een voormalige functionaris bij de Verenigde Naties, kreeg 25 procent van de stemmen. De kandidaat van de oppositionele hervormingspartijen, Yuzuru Tsuzuki (43), een voormalige bureaucraat van het ministerie van arbeid, kreeg 43 procent. Volgens een socialist had zijn partij verloren omdat de samenwerking met de LDP in de provincie slecht was verlopen.

Alle landelijke kopstukken van de regerings- en oppositiepartijen hadden in de verkiezingscampagne acte de présence gegeven in hun eerste onderlinge krachtmeting sinds het aantreden in juni van het nieuwe coalitiekabinet. De socialistische premier Tomiichi Murayama kwam naar Nagoya om de kandidaat van de regeringspartijen te steunen, terwijl de drie oud-premiers Toshiki Kaifu, Morihiro Hosokawa en Tsutomu Hata het voor de kandidaat van de oppositie opnamen.

De vakbond van het bedrijf Toyota, het op een na grootste autoconcern ter wereld, had zich achter de kandidaat van de oppositie geschaard. Eerder hadden topfunctionarissen van de socialisten en de LDP geprobeerd de voorzitter van de Keidanren, de machtige ondernemerslobby, die tevens voorzitter is van Toyota, over te halen hun kandidaat te steunen. Tevergeefs.

De uitslag moet voor de hervormingsgezinde oppositiepartijen een krachtige aansporing zijn om op te gaan in één nieuwe partij. Hij toonde aan dat in dat geval de oppositie bij landelijke verkiezingen onder de nieuwe kieswet, die dit najaar haar beslag moet krijgen, de regeringspartijen kan verslaan. De uitslag was dan ook een overwinning voor Ichiro Ozawa, de aanvoerder van de hervormingsgezinden, die zo snel mogelijk zo'n nieuwe partij in het leven wil roepen.

Maar een veeg teken voor zowel de regerings- als oppositiepartijen was dat Makiko Suehiro, een onafhankelijke kandidaat, bekend van radio en tv, die zich in haar campagne fel had afgezet tegen de machtsspelletjes in Tokio, ruim een vijfde van de stemmen kreeg. Bovendien bleef meer dan 57 procent van de kiezers thuis en was de opkomst nog lager dan twee jaar geleden bij laatste landelijke verkiezingen voor het Hogerhuis.