Mesjkov grijpt 'alle macht'; President van de Krim stuurt parlement weg

SIMFEROPOL, 12 SEPT. De president van de Krim, Joeri Mesjkov, heeft gisteren de macht gegrepen. Hij stuurde het parlement naar huis, riep de noodtoestand uit, schreef voor april volgend jaar een referendum uit over de nog op te stellen grondwet van de Krim en wil enkele maanden later vervroegde parlementsverkiezingen houden om het huidige “corrupte” parlement te vervangen.

Mesjkov, die al enkele weken met zijn parlement overhoop ligt, hield gisteren een toespraak voor radio en televisie, waarin hij een reeks decreten voorlas. Hij meldde “de volle macht” in handen te hebben genomen en het parlement te hebben ontbonden omdat het werd gecontroleerd “door een corrupte groep”. De president liet weten een speciale commissie te hebben samengesteld die de komende maanden moet werken aan een nieuwe grondwet. De commissie is alleen hem, Mesjkov, verantwoording schuldig. De bevolking van de Krim moet zich in een referendum op 9 april volgend jaar over de grondwet uitspreken en moet enkele maanden later een nieuw parlement kiezen.

Later gisteren deed de voorzitter van het parlement, Sergej Tsekov, een vergeefse poging de president op andere gedachten te brengen. Na een gesprek van een uur met Mesjkov zei Tsekov - duidelijk verrast en geschokt door de presidentiële machtsgreep: “De president zal verliezen, het parlement zal verliezen, de Krim als geheel zal verliezen.”

Een groep van 72 parlementsleden trok zich na Mesjkovs toespraak in een gebouw bij het parlement terug en verklaarde diens decreten illegaal. Ze riepen de president op zijn persoonlijke garde, een elite-eenheid van veertig man, bij het parlement weg te halen. Deze militairen hielden gisteren parlementariërs tegen die trachtten het parlement binnen te gaan.

Mesjkov en het parlement verkeren op voet van oorlog sinds de recente presidentsverkiezingen in de Oekraïne. Die werden gewonnen door Leonid Koetsjma, die campagne heeft gevoerd op een beleid van economische en politieke toenadering tot Rusland. Koetsjma kreeg op de Krim rond negentig procent van de stemmen. De uitslag van de verkiezingen - en dan vooral de nederlaag van de nationalistische rivaal van Koetsjma, Leonid Kravtsjoek - was voor Mesjkov aanleiding tot een poging, de confrontatie met de Oekraïne te beëindigen. In een verklaring stelde hij dat de Krim deel uitmaakt van de Oekraïne.

Dit was voor het parlement van de Krim, dat in grote meerderheid bestaat uit pro-Russen die het schiereiland het liefst van de Oekraïne willen losmaken en bij Rusland willen voegen, aanleiding met Mesjkov te breken. De ruzie bereikte vorige week een climax, toen het parlement een wetsvoorstel aannam waarin Mesjkovs bevoegdheden werden beperkt tot die van ceremonieel staatshoofd. Hij raakte de bevoegdheid om referendums uit te schrijven en plaatselijke ambtenaren te benoemen kwijt. Nog slechts twintig van de 98 leden van het parlement van de Krim zijn op de hand van Mesjkov.

De Oekraïense president Koetsjma deed gisteren een beroep op Mesjkov en het parlement van de Krim om “hun problemen op beschaafde manier en binnen het kader van de grondwet van de Krim en die van de Oekraïne op te lossen”. (AFP, Reuter, AP)