Landjepik Wallage pakt verkeerd uit

Was het een poging om zijn positie te markeren als schaduw-leider of gewoon een domme fout? Of misschien wel allebei?

De weloverwogen wijze waarop de nieuwbakken fractieleider van de PvdA, J. Wallage afgelopen vrijdag in een interview met deze krant de ministers van het kabinet-Kok op termijn stelde, liet geen twijfel aan zijn bedoelingen. “Wie een fout maakt hoort het, wie een paar fouten achter elkaar maakt heeft een probleem. Tussentijdse vervanging is voor mij geen taboe”, verklaarde hij vrijmoedig. Wallage had ook al een scenario klaar hoe hij de beoordeling van het kabinet-Kok zou aanpakken. Met de minister-president zou hij regelmatig beoordelen of individuele ministers en staatssecretarissen nog functioneren. Nauwelijks twee weken na het aantreden van zijn kabinet kon PvdA-premier Kok deze vergaande inmenging in het personeelsbeleid van zijn kabinet niet ongemerkt laten passeren. Op zijn wekelijkse persconferentie, vrijdagmiddag maakte hij dan ook korte metten met het landjepik van de fractieleider. “De kwaliteit van deze ploeg is de verantwoordelijkheid van de premier”, zei Kok afgemeten.

Zelden liet een fractieleider van een regeringspartij zo snel zijn ambities zien en zelden tikte een minister-president zijn geestverwant in de coalitie zó zo snel zó hard op zijn vingers. Voorzover Wallage dacht als kroonprins te kunnen figureren is dat verlangen snel afgestraft. Waarom dat spierballenvertoon van Wallage? Er zijn verschillende mogelijkheden, maar één dringt zich nadrukkelijk op. Wallage zit als fractieleider met een partijgenoot als premier in een ongemakkelijke positie. Hoe moet hij de fractie, en zichzelf, profiel geven? Als hij te veel misbaar maakt, staat hij tegenover de naamgever van het kabinet, die tegelijk ook zijn politieke leider is. Als hij te weinig profiel toont, loopt hij het gevaar dat de PvdA-fractie zijn gezicht verliest. Had partijvoorzitter Rottenberg het in een vorige periode niet over 'een club grijze muizen'? En had diezelfde Rottenberg de vorige fractieleider, Wöltgens, ook al niet bijna weggestuurd?

Met Kok, Rottenberg en Wallage beschikt de PvdA over een driemanschap, maar hoe ziet de rolverdeling eruit binnen die trojka. Dat ligt nog niet helemaal vast, sterker nog daar wordt nog hard over geknokt. Dat Kok het kabinet leidt is duidelijk, maar wie leidt de partij? Blijft dat de vernieuwer Rottenberg of neemt Wallage, die rol over. Wallage heeft Rottenberg inmiddels al gewaarschuwd dat hij zich niet met de fractie moet bemoeien, het wachten is nu op Rottenberg.(KvdM)