De lokroep van het schaken en een wonderbaarlijke genezing

De Nederlandse deelnemers aan het Tilburgse knock-out toernooi konden in de eerste ronde weinig potten breken. De opvallendste verliezer was Jeroen Piket die een ongeslagen reeks van 46 partijen beëindigde met twee nederlagen tegen de Joegoslaaf Mozetic. In beide partijen verkreeg Piket goede winstkansen, maar beide keren sloeg hij aan het dwalen. Loek van Wely kon geen grip krijgen op Ivan Sokolov. De Bosniër won de eerste partij mooi en had ook in de tweede partij het beste van het spel. Een fraaie prestatie leverde Rini Kuijf die een Elo-gat van ruim 150 punten overbrugde en de sterke Oekraïner Eingorn uitschakelde.

Een ander huzarenstukje kwam op naam van Hans Ree. Nadat een verkeerde taxatie in de eerste partij hem op een hardhandige afstraffing van het nieuwste Russische supertalent Morozevich was komen te staan, trok Ree met doortastend spel de stand in de tweede partij weer recht.

TILBURG, 12 SEP. Schakers ergeren zich vaak wanneer er weer eens een imaginaire collega wordt opgevoerd in een boek of een film. Als er al niet sprake is van een wereldvreemde zonderling, dan gaat het wel om een schaakmeester die tien jaar geen stuk heeft aangeraakt om vervolgens in een wrede wraakoefening de wereldkampioen te verslaan. Soms doet de wonderbaarlijke werkelijkheid niet onder voor de drakerigste verhalen, zoals afgelopen weekeinde weer eens bewezen werd in de dubbele eerste ronde van het Interpolis knock-out toernooi.

Na zestien jaar niet of nauwelijks te hebben gespeeld, keerde Henrique Mecking, waarlijk herrezen van zijn sterfbed, terug om twee keer moeiteloos remise te spelen tegen de dertiende schaker van het moment. Het was fascinerend om te zien hoe de zenuwpees van weleer kalm en geconcentreerd zijn draai probeerde te vinden. Schriel en mager liep de 42-jarige Braziliaan voor de partij met een groot kruis om zijn nek naar onbestemde doelen te lachen. Eenmaal aan het bord speelde hij de openingszetten snel, waarbij hij tussen het zetten door steevast de handen groot over de oren legde en in de stelling dook met het gezicht van een kind dat een klap op zijn hoofd verwacht. Wanneer hij wat langer nadacht vouwde hij zijn slanke vingers voor zijn mond alsof hij zich net had versproken.

Het verhaal van de schaker Mecking begint als hij op dertienjarige leeftijd kampioen van Brazilië wordt. Twee jaar later is hij de tweede speler na Fischer die zich als vijftienjarige kwalificeert voor een interzonaal toernooi. Zijn resultaat is niet onaardig, maar het zal nog zes jaar duren voordat 'Mequinho' zijn landgenoten werkelijk in extase zal brengen. In 1973 wint hij het interzonale toernooi in Persepolis, een prestatie die hij in 1976 in Manila zal herhalen. Het verhaal van de nieuwe Mecking begint een jaar later, nadat hij de kandidatenmatch tegen Poloegajevski heeft verloren. 'Rond die tijd werd ik erg ziek en ging naar Houston waar een toonaangevende neuroloog me vertelde dat ik een zeldzame spierziekte had, myasthenia gravis, waaraan ik binnen niet al te lange tijd zou overlijden.' Terug in Rio de Janeiro verzwakte de schaker zienderogen. 'In 1979 was het echt hopeloos. Anderhalve maand lang nam ik alleen vloeibaar voedsel tot me omdat mijn tong verlamd was. Buiten was het lekker warm, maar ik lag onder vier dekens omdat ik absoluut geen weerstand meer had.'

De ommekeer kwam toen hij enkele leden van de Catholic Charismatic Renewal beweging ontmoette, die aan gebedsgenezing deden. “Drie leden kwamen naar mijn huis waaronder Zia Laura, die zo beroemd was dat ze in Sao Paulo in een stadion met 130.000 toeschouwers bad.” Mecking's toestand verbeterde dusdanig dat hij niet alleen uit dank voor priester begon te studeren, maar ook nog probeerde te spelen in het interzonale toernooi dat in 1979 in Rio plaatsvond. Het werd een catastrofe. Na twee ronden moest hij zich doodziek terugtrekken. 'Ik dacht dat ik al genezen was, maar soms neemt Jezus Christus meer tijd om iemand te genezen.' Een duidelijke verbetering trad in nadat hij negen Maria-bedevaarten had gemaakt naar Pesqueira. Het wonder werd echter pas dit jaar in juni afgerond. Tijdens een andere Maria-bedevaart in zijn land, dit maal naar Piedade dos Gerais, legde een medegelovige zijn handen op Meckings hoofd en vertelde hem dat hij binnen drie dagen geheel genezen zou zijn. Drie dagen later belde Mecking zijn arts op en liet hem weten dat hij diens homeopathische geneesmiddelen voortaan niet meer nodig had.

Binnen de Renewal beweging heeft Mecking zich ook toegelegd op de genezing van de medemens. Naar eigen zeggen niet zonder succes. “Ik ben ook al eens opgetreden voor het oog van 35.000 mensen en toen inderdaad een verlamde man genezen.” Maar ondanks zijn toewijding en zijn wens om de rest van de mensheid indien nodig te genezen, bleek de lokroep van het schaken nog steeds sterk. In 1991 en 1992 speelde hij zonder veel voorbereiding twee matches tegen Nikolic en Seirawan die hij allebei met het kleinste verschil verloor. Verleden jaar werd zijn optreden in het Braziliaanse zonetoernooi een fiasco. Ook nu weer bleken Gods wegen ondoorgrondelijk. “Nadat ik mijn priesterstudie had afgerond bad ik erg veel en vroeg Jezus Christus wat hij met mijn leven voor had. Moest ik priester worden en alleen tegen paters schaken, of moest ik sterke toernooien gaan spelen? Tot mijn grote verrassing koos Hij voor het schaken.”

Het optreden in Tilburg moet na zijn definitieve genezing de eerste stap vormen van zijn come-back. Mocht hij alsnog door Drejev worden uitgeschakeld dan zal hij naar huis gaan, studeren, en over drie maanden terugkeren naar Europa om het opnieuw te proberen.

Liever kwalificeert hij zich uiteraard voor de tweede ronde, en met dat doel voor ogen zou hij alle katholieke lezers van deze krant graag oproepen te bidden voor zijn overwinning. Zoals hij zelf tijdens de partij bij iedere zet, met uitzondering van de eenvoudigste, via een kort gebed om instemming van hogerhand vraagt.