Aandeel Begemann blijft speculatie-object

ROTTERDAM, 12 SEPT. Begemann, het bedrijvenconglomeraat van J.A.J. van den Nieuwenhuyzen, heeft tegen de algemene trend op de beurs in het netto resultaat met ruim een kwart zien dalen. Zoals altijd blijft het bestuur monter: de jaarwinst zal zelfs toenemen. Hoopt het bestuur op een wonder?

Begemann kreeg in het afgelopen halfjaar te maken met een vrijwel failliete werf (RDM), problemen bij de traditionele winstmaker van de groep (Holec) en een reorganisatie bij de Railgroep. Versnellingsbakfabriek VCST, het vroegere Volvo Car St Truiden levert alleen dank zij een nieuwe boekhoudkundige methode een positieve kasstroom op. Daarnaast zit in het pakket nog de marginaal draaiende Belgische Boelwerf en de winstgevende maar kleine CD-fabriek Docdata. Deze verzameling leverde over het eerste halfjaar 30 miljoen gulden bedrijfsresultaat op en daarvoor zal heel wat druk vanuit Begemann nodig zijn geweest.

Bedrijven uit de Begemann-groep weten waar hun bedrijfswinst in grote mate heen gaat: naar de banken. Twee jaar geleden overtrof de rentelast zelfs het bedrijfsresultaat. Door het verkopen van Bredero Price en Smit Transformatoren is de rentelast van het concern weliswaar fors gedaald, maar ook het bedrijfsresultaat. De situatie is daarom nog steeds nijpend: van elke verdiende gulden ging in het eerste half jaar 80 cent naar de bank voor rentebetaling.

Van den Nieuwenhuyzen moet verder belangen afstoten, al spreekt hij zelf liever van de kansen tot verkoop. Met de verkoop van Holec (circa 150 miljoen gulden) zal hij een boekwinst kunnen realiseren; het bedrijf staat voor circa 120 miljoen bij Begemann in de boeken. De banken zullen die verkoop wellicht een geruststellende gedachte vinden: het langlopende krediet aan Begemann van 241 miljoen gulden kan daar immers voor een groot deel mee worden afgelost. Voor Begemann is dit scenario niet best want daarna bezit de groep voornamelijk nog probleemgevallen. Banken zullen niet in de rij staan om die te financieren.

Ook VCST is door Van den Nieuwenhuyzen genoemd als overnamekandidaat. Bij normale boekhouding zou het nog lange tijd duren voor VCST uit zijn aankoopkosten komt. Een dergelijk bedrijf past bij een sterk industrieel bedrijf of bij kapitaalkrachtige investeerders die in toekomstige waardegroei willen investeren. Begemann is noch het één noch het ander dus is het verstandig om VCST weg te doen.

Helaas, verkoop van VCST kan voor Van den Nieuwenhuyzen persoonlijk een verlies opleveren. Hij heeft VCST gekocht van vier Vlaamse investeringsmaatschappijen in ruil voor aandelen Begemann. De Vlamingen willen VCST wel terugkopen, maar voor de hand ligt dan dat zij dan ook af willen van de Begemann-aandelen. Dat kan, want Van den Nieuwenhuyzen heeft afgesproken tot volgend jaar privé de aandelen terug te zullen kopen voor de verkrijgingswaarde. Inmiddels zijn de aandelen Begemann nog maar eenderde waard van de naar schatting 114 gulden ten tijde van overeenkomst met de Vlamingen. Bij terugkoop zou Van den Nieuwenhuyzen in privé naar schatting 50 miljoen gulden verlies boeken.

De cijfers en het beeld van Begemann stemmen somber. Zo niet de Begemann-topman zelf. Hij gaat er nog steeds van uit dat hij zijn prognose van mei jongstleden - een hogere winst per aandeel - kan halen. Om dat te halen zou Begemann bijna 31 miljoen gulden winst moeten boeken, waarvan na het eerste halfjaar nog slechts een kwart binnen is. De berichten van Holec (dit jaar hooguit quitte), HMA (twijfel of winst van vorig jaar gehaald kan worden), RDM (vertragingen bij reddingsplan) geven geen aanleiding te veronderstellen dat het bedrijfsresultaat omhoog gaat schieten. Wil Van den Nieuwenhuyzen zijn prognose halen dan zal dat moeten met een (nog niet gerealiseerde) buitengewone bate.

Behalve door verkoop van Holec of VCST kan dat door de aankoop van de meerderheid van Deutsche Waggonbau DWA. De Duitse treinbouwer neemt veel meer eigen vermogen mee dan Begemann ervoor moet betalen. Zo zal een DWA-overname de financiële ratio's van Begemann verbeteren. Begemann heeft bij het DWA-management weliswaar de beste kaarten, vakbond IG Metall lijkt het om het even te zijn of Begemann of rivaal AEG eigenaar wordt, maar verkoper Treuhandanstalt houdt zich op de vlakte.

Door alle mogelijke aan- en verkopen blijft het aandeel Begemann in hoge mate een speculatieobject. Dat bleek vanochtend: ondanks de zwakke cijfers, reageerden beleggers positief op de prognose: de koers steeg met twee kwartjes tot 38,70 gulden.