Japanners houden van Holland maar niet van bewoners

AMSTERDAM, 10 SEPT. Nederlanders zijn nationalistisch, kletsen te veel, zijn egoïstisch, houden de hand op de knip, hebben geen hart voor de zaak, gaan verantwoordelijkheden uit de weg, kunnen geen probleem oplossen en schuiven de schuld steeds af op anderen. Ondanks deze gebreken van zijn bewoners is Nederland toch een aangename vestigingsplaats.

Dat oordeel vellen Japanse managers gestationeerd in Nederland die door Japan Info Services (JIS) werden ondervraagd. Het JIS-onderzoek werd gehouden onder de 210 Japanse managers. Hoewel de enquête volgens het onderzoeksinstituut geen academische studie is, meent het dat de uitkomsten van het onderzoek toch van belang zijn.

In Europa wonen naar schatting 125.000 Japanners, van wie ruim 5.000 in Nederland. De meeste Japanners zijn door hun bedrijf naar ons land uitgezonden. Eén op de tien Japanners koos uit vrije wil voor Nederland. Eenderde van de ondervraagden geeft te kennen na afloop van de met het moederconcern afgesloten contractperiode direct terug te willen naar het vaderland. Ruim veertig procent zegt “geen haast” te hebben terwijl twintig procent “zo lang als enigszins mogelijk is” in Nederland gestationeerd wil blijven.

“Het verblijf in Nederland werkt verslavend. Het leven is hier goedkoop en iedereen is gewend geraakt aan een goed glas wijn bij het eten. Eigenlijk leven wij hier allemaal ver boven de stand die we ons in Japan kunnen permitteren”, zo omschrijft een ondervraagde zijn situatie.

De Japanse managers wonen nagenoeg allemaal mèt gezin in de Randstad. Vooral Amstelveen is een populaire residentie. Deze stad is volgens de zakenlieden “veilig, schoon en vriendelijk”. Dat er mogelijkheden zijn om de kinderen dicht bij huis naar een Japanse school te sturen, is voor velen niet minder belangrijk.

Mag het Nederlandse privé-leven voor de Japanner bevredigend zijn, op kantoor is het in vergelijking met 'thuis' behelpen, zo menen de meeste managers. De mentaliteit van de autochtone werknemers kan de meeste Japanners onmogelijk bekoren. Ze melden zich te makkelijk ziek, hameren te veel op hun rechten, zijn overbeschermd tegen ontslag-op-staande-voet en kletsen zoveel dat vertrouwelijke informatie - zowel zakelijk als privé - binnen de kortste keren op straat ligt. “Maar wanneer de Nederlander het naar zijn zin heeft, werkt hij hard en goed.”

Slechts 20 procent van de ondervraagden zegt “tevreden” te zijn over de samenwerking met Nederlandse bedrijven. Een manager vernietigend: “Nederlandse ondernemingen zijn niet in beweging te krijgen. Als ik iets bestel wordt dat afgeleverd op het tijdstip dat de leverancier - niet de klant - uitkomt.”

Wanneer bij het contracteren van andere bedrijven problemen onstaan, ligt er meestal een cultuurverschil aan ten grondslag, zo meent de JIS. In Japan is het gebruikelijk dat men zich na werktijd samen met zakenrelaties in het uitgaansleven stort. Tijdens de tsukiai, een ongedwongen bijeenkomst waarbij de drank rijkelijk kan vloeien, kan het beste zaken worden gedaan. Een Japanse zakenman gaat dan zonder problemen tot diep in de nacht door, zijn Nederlandse collega haakt daarentegen rond een uur of elf af. De excuses neemt de Japanse beleefd in ontvangst maar het vervroegd opstappen is niet goed voor de onderlinge relatie.''

De samenwerking met de overheid is naar mening van de zakenlieden niet optimaal. De informatie uit Den Haag is volgens veel Japanners voor een “flinke verbetering” vatbaar.

Meer dan 30 procent van de ondervraagden is regelrecht ontevreden over het justitieel apparaat: de Japanners hebben het gevoel dat ze zich om de haverklap bij de vreemdelingenpolitie moeten melden. “Nergens binnen Europa doet men zo moeilijk tegenover bonafide buitenlanders als hier”, zo merkt een manager gepikeerd op. Niettemin vindt 45,5 procent van de ondervraagden Nederland als vestigingsplaats een aanrader. Ook al ligt het criminaliteitscijfer thuis 30 maal lager dan in Nederland, over de veiligheid op straat is de gemiddelde Japanner niet echt ontevreden. De ondervraagden menen dat de politie haar werk in de regel goed doet.

Eén ding zit de Japanners flink dwars: dat ze regelmatig worden aangevallen op het Japanse oorlogsverleden. “Mijn buurvrouw belde bij mij aan om me te onderhouden over de oorlog. Ik ben later geboren. Het is niet eerlijk om mij van oorlogsgeweld te beschuldigen.”