Blind op het Spui

De sterke schakers hebben het druk. Ivan Sokolov kon vorige zaterdag nog net op tijd op het Spui in Amsterdam aankomen om daar de jaarlijkse blindsimultaan te spelen. Hij kwam uit Straatsburg, waar hij voor zijn club Bosna/Sarajevo aan de voorronde voor het Europees teamkampioenschap had meegedaan. Zijn collega Pedrag Nikolic had een nog strakker schema. Hij kwam naar Straatsburg uit Londen, waar hij in het rapidtoernooi van de PCA had gespeeld. Nikolic was daar in de tweede ronde uitgeschakeld door de computer Genius2, die eerder Kasparov had verslagen. Tegen Nikolic, anders dan tegen Kasparov, deed Genius het op de akelige manier die we van computers gewend zijn: hij stond twee keer verloren (schreef een Engelse krant, ik heb de partijen zelf niet gezien) en won beide partijen. In de derde ronde werd het monster eindelijk geëlimineerd door Anand, die in de finale verloor van Ivantsjoek.

Nikolic kon maar één partij meespelen in Straatsburg, de volgende dag moest hij alweer verder naar Zwitserland, waar een supertoernooi aan de gang is met onder anderen Kasparov, Sjirov, Gelfand, Kortchnoi, Joesoepov en Lautier, waarover ik volgende week hoop te berichten.

Het team van Bosna, dat deze voorronde won door in de finale de Nederlandse kampioensclub De Variant uit te schakelen, is heel sterk. Buiten de Bosniërs hebben ze de Georgiër Azmaiparasjvili en de Armeen Lpoetian en hoewel er in een officiële wedstrijd maar twee buitenlanders mee mogen doen, kan Bosna in speciale gevallen nog een bijzonder erelid inzetten: Gari Kasparov. Sokolov vertelde dat Kasparov sinds kort behalve zijn Russische nationaliteit ook de Bosnische bezit. Tijdens een bezoek aan Sarajevo had hij van de burgemeester een Bosnisch paspoort gekregen. Altijd een leuk cadeautje voor een schaker, een extra paspoort, en al zijn die van Bosnië niet de meestgevraagde, Kasparov was er toch heel erkentelijk voor.

Er had een interessante confrontatie kunnen plaatsvinden in Straatsburg. Kasparov is lid van Bosna, Karpov van de club Margareten uit Wenen. Die clubs speelden in de tweede ronde tegen elkaar. Zouden de twee wereldkampioenen elkaar nu in een eenvoudige clubwedstrijd toevallig treffen? Daar werd druk over gespeculeerd, maar het was natuurlijk te mooi om waar te zijn. Karpov en Kasparov kwamen niet opdagen in Straatsburg.

In zijn blindsimultaan maakte Sokolov grote indruk. In het begin had hij wat moeite om de verschillende partijen uit elkaar te houden, maar toen hij eenmaal aan de ongewone omstandigheden gewend was, speelde hij prachtig. Zijn score van 4-1, twee remises en drie overwinningen, was in het verleden alleen door Anand bereikt, en niet alleen de score was mooi, ook de partijen: scherpe koningsaanvallen en elegante combinaties.

Wit Sokolov (blind) - zwart Krabbé

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 c7-c5 3. d4-d5 e7-e5 De Tsjechische Benoni wordt deze opstelling wel genoemd. Ook de Tsjechen zie je het niet vaak meer spelen. Zwart moet manoevreren op zeer beperkte ruimte. 4. Pb1-c3 d7-d6 5. e2-e4 Lf8-e7 6. g2-g3 0-0 7. Lf1-g2 Pf6-e8 8. Pg1-e2 f7-f5 9. 0-0 g7-g6 10. Lc1-h6 Pe8-g7 11. Dd1-d2 Pb8-d7 12. f2-f4 Pd7-f6 13. f4xe5 d6xe5 14. e4xf5 g6xf5 15. Ta1-d1 Pf6-e8 Als zwart op de volgende zet met 16...Pd6 de witte vrijpion zou mogen blokkeren, zou hij prettig staan, maar wit laat dat niet toe. 16. d5-d6! Mooi gespeeld. Zeker in een blindpartij is het geen makkelijke beslissing om de mooiste pion zomaar weg te geven. Maar de pion verliezen is hier inderdaad veel beter dan hem laten blokkeren. Wit doet het niet op grond van concrete varianten, maar op algemene gronden. De witte stukken worden heel actief. 16...Dd8xd6 17. Pc3-d5 Pe8-f6 18. Lh6-g5 Kg8-h8 19. Dd2-c3 Binnen een paar zetten is zwart uit positie gespeeld en hij moet nu al heel erg oppassen dat hij geen stuk verliest. 19...Pg7-e6 20. Pd5xe7 Een moeilijke keuze voor wit. Hij lijkt met 20. Pxf6 een stuk te kunnen winnen, maar dan volgt 20...Pd4 en zwart wint zijn stuk terug. Stukwinst was wel mogelijk met 20. Lxf6+ Lxf6 21. Pxf6 Pd4 22. Pxd4 cxd4 23. Ph5. De zwartspeler hoopte dan zijn stuk terug te winnen met 23...Dh6 24. Df3 e4 25. De2 d3, maar dat klopt niet, want wit zou winnen met 26. Txd3, en twee zetten eerder zou hij al met 24. Txd4 in beslissend voordeel kunnen komen. Wat Sokolov doet is echter minstens zo goed. 20...Dd6xe7 Nu zou 20...Pd4 21. Pxd4 cxd4 22. Pxc8 Taxc8 22. Dd3 kansloos voor zwart zijn. 21. Dc3xe5 Nu het zwarte centrum is ingestort, heeft wit een snel beslissende aanval. 21...De7-g7 22. Tf1xf5 Pe6xg5 23. Tf5xg5 Dg7-h6 24. Pe2-f4 Van tempodwang kan je niet spreken, want wit heeft sterke dreigingen, maar het is wel zo dat zwart nauwelijks zetten heeft die niet onmiddellijk materiaal verliezen. 24...Tf8-e8

DIAGRAM 1

25. Pf4-g6+! Dat had zwart nog wel zien aankomen. 25...Dh6xg6 26. Td1-d8! Maar dit niet. 26...Dg6-b1+ 27. Lg2-f1 Zwart gaf op.

Wit Sokolov (blind) - zwart Jeroen Van den Berg

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 g7-g6 3. Pb1-c3 Lf8-g7 4. e2-e4 d7-d6 5. f2-f3 0-0 6. Lc1-e3 e7-e5 7. Pg1-e2 c7-c6 8. Dd1-d2 Pb8-d7 9. 0-0-0 a7-a6 10. Kc1-b1 b7-b5 11. Le3-h6 Dd8-a5 12. Lh6xg7 Kg8xg7 13. Pe2-c1 b5-b4 14. Pc3-e2 Da5-b6 15. g2-g4 Lc8-b7 16. h2-h4 h7-h5 17. g4-g5 Pf6-e8 18. Lf1-h3 Pd7-b8 19. c4-c5 d6xc5 20. d4xe5 c5-c4 21. e5-e6 f7xe6 22. Pe2-f4 Pe8-c7 23. Lh3xe6 Db6-c5 Dreigt 24...De5, wat wit met zijn volgende zet verhindert.

DIAGRAM 2

24. Dd2-h2 Dit was een van de weinige momenten dat de blindspeler iets over het hoofd zag dat hem in normale omstandigheden niet ontgaan zou zijn: met het dameoffer 24. Dd7+ zou hij meteen kunnen winnen: 24...Pxd7 25. Txd7+ Tf7 (anders is het mat) 26. Txf7+ Kg8 27. Txc7+ Kf8 28. Pxg6+ Ke8 29. Txb7 en wit blijft minstens twee stukken voor. Nu echter zou zwart nog enige tegenstand kunnen bieden met 24...Pb5, al zou het ook dan slecht gesteld met hem zijn geweest. 24...Dc5-e3 Hij ziet wel dat 24...De5 faalt op 25. Pxh5+ 25. Pf4xh5+ Maar nu kan het ook. Zwart gaf op.