Turkije stelt strengere regels op voor reizen naar noorden van Irak

ANKARA, 9 SEPT. In een poging om zijn autoriteit in de regio te vergroten, heeft Turkije de doortocht naar het de facto onafhankelijke Koerdische Noord-Irak aan strengere regels gebonden. Buitenlanders moeten voortaan toestemming hebben van het Turkse ministerie van buitenlandse zaken alvorens ze naar het gebied kunnen doorreizen.

De controlemaatregelen hebben vooral tot doel om internationale hulpverleners, mensenrechtenactivisten, politici en journalisten die blijk geven van sympathie voor en steun aan de Koerdische Arbeiders Partij (PKK) te verhinderen vrijelijk hun gang te gaan. Turkije is al ruim tien jaar lang in een guerrilla-oorlog verwikkeld met de PKK in het Koerdische Zuidoosten van het land. Het leger claimt dat het de controle in deze regio zo goed als herwonnen heeft. De aandacht richt zich daarbij ook op Noord-Irak, waar de Koerdische guerrillastrijders mobiele kampen hebben en van waaruit ze operaties lanceren op Turkse doelen.

Bovendien groeit in Turkije de irritatie over de mate van onafhankelijkheid die de Koerden in Noord-Irak opeisen en de steun die ze daarbij vanuit het Westen ontvangen. Met name de ontmoeting vorige maand in Parijs - waarbij ook Britse en Amerikaanse vertegenwoordigers aanwezig waren - om de rivaliserende Iraaks-Koerdische partijen in Noord-Irak te verzoenen, is in Turkije slecht gevallen. Volgens de minister van buitenlandse zaken, Müntaz Soysal, had de bijeenkomst veel weg van een poging om een onafhankelijke Koerdische staat in Noord-Irak te creeëren.

Uit een circulaire aan de buitenlandse missies in Ankara blijkt dat Turkije zich weliswaar gebonden voelt VN-resolutie 688 na te leven, waarin de Veiligheidsraad staten vraagt de noodzakelijke assistente te verlenen wat betreft de humanitiare hulpoperaties in Irak, maar dat het aan de andere kant beter geïnformeerd wil worden over de activiteiten van de ruim 40 onafhankelijke hulpverleningsorganisaties die in deze regio operen. Ankara heeft de indruk dat er onder het mom van humanitaire hulp tevens steun aan separatistische groeperingen wordt gegeven. Dat zou in nog sterkere mate gelden voor de stroom van internationale politici, mensenrechtenactivisten en journalisten die Noord-Irak via Turkije bezoeken.

Onder leiding van Soysal is Turkije bezig zich meer onafhankelijk van het Westen in de regio te profileren. Soysal meent dat Turkijes nationale interesses sterker de nadruk moeten krijgen dan tot nu toe het geval was. De verscherpte controle op de doortocht naar Noord-Irak is daar slechts één voorbeeld van. Een andere ontwikkeling is de groeiende toenadering tussen Irak en Turkije, zowel op het politieke als het economische vlak.