Pronk toont begrip voor Vaticaan op VN-conferentie

KAIRO, 9 SEPT. Minister J. Pronk (Ontwikkelingssamenwerking) heeft zich gisteren op de VN-Wereldbevolkingsconferentie in Kairo gedistantieerd van de felle kritiek die is geleverd op het Vaticaan. “Als lidstaat van de Verenigde Naties heeft het Vaticaan het volste recht om te strijden voor zijn eigen standpunt”, aldus Pronk.

Veel delegaties, met name uit Derde-wereldlanden, vinden dat door de opstelling van de Heilige Stoel in het debat over abortus de aandacht verschoven is van het eigenlijke onderwerp van de Internationale Conferentie voor Bevolking en Ontwikkeling (ICPD) - bevolkingsgroei en duurzame ontwikkeling - naar een detailpunt van het slotdocument, namelijk abortus. Als de Heilige Stoel zich wat constructiever had opgesteld, aldus de kritiek, zou er allang een compromis over de abortuskwestie zijn bereikt.

“Je moet proberen om in zo'n discussie goed naar elkaar te luisteren en elkaar vooral ook serieus te nemen”, zei Pronk gisteren. Hij trok een vergelijking tussen de discussie in Kairo en de discussie over abortus in Nederland in de jaren zeventig. “Abortus was toen in Nederland een essentiële discussie. De uitkomst van die discussie is als goed ervaren in Nederland. Dat zou in de Verenigde Naties ook zo moeten zijn.”

In zijn toespraak tot de plenaire vergadering van de conferentie prees Pronk de Nederlandse wetgeving op het gebied van abortus aan. “In Nederland is veilige abortus als een noodoplossing gelegaliseerd onder specifieke beperkingen die in details zijn aangegeven in de wet. (...) Het resultaat hiervan is het laagste aantal abortussen in de wereld.”

Pronk zei niet teleurgesteld te zijn dat de abortuskwestie de conferentie tot nu toe heeft gedomineerd. Volgens de Nederlandse minister is het veel moeilijker om een consensus te bereiken in een debat over waarden dan in een discussie over economische en politieke systemen. “Als je over economische zaken praat is er altijd wel een compromis te bedenken waarbij beide partijen voordeel behalen. Zo'n situatie is er bij een discussie over waarden niet.”

Pronk onderstreepte dat het ontwerp-slotdocument van Kairo wel degelijk iets toevoegt aan de resultaten van eerdere bevolkingsconferenties in Boekarest 1974 en Mexico 1984. Pronk nam hiermee afstand van het standpunt dat hij enige weken geleden in Ede innam. Pronk zei toen dat in Boekarest de conclusie was getrokken dat armoedebestrijding centraal behoort te staan in de aanpak van het bevolkingsvraagstuk en dat de conferentie in Mexico daaraan had toegevoegd dat ook een verbetering van de positie van de vrouw essentieel is. De ICPD in Kairo - aldus Pronk toen in Ede - zou hieraan weinig kunnen toevoegen.

Gisteren zei Pronk dat er in het ontwerp-slotdocument van Kairo een nieuw concept wordt geïntroduceerd, namelijk dat van de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten. Ook legt het document - aldus Pronk - een nieuw accent op de autonomie van vrouwen. Daarnaast wordt in de ontwerp-tekst het probleem van de onveilige abortussen aan de orde gesteld en besteedt het ontwerp-slotdocument aandacht aan de specifieke problemen van adolescenten.

Vanmorgen werd er in het zogeheten Main Committee, het forum waarin de diverse delegaties op de ICPD met elkaar onderhandelen, opnieuw aandacht besteed aan de abortusproblematiek. Dat gebeurde aan de hand van een nieuwe ontwerptekst van de controversiële paragraaf 8.25 van het ontwerp-slotdocument. Deze nieuwe tekst werd gisteren opgesteld door een werkgroep onder voorzitterschap van Pakistan.

Het belangrijkste geschilpunt met de eerdere ontwerptekst, waarover de delegaties woensdagochtend geen overeenstemming konden bereiken, is dat er nu een definitie is toegevoegd van het begrip 'unsafe abortion'. Waarnemers in Kairo verwachten dat als over deze tekst wederom geen overeenstemming bereikt kan worden, de abortusproblematiek doorverwezen wordt naar de plenaire vergadering.

In die vergadering is het volgens de procedures van de ICPD mogelijk voor delegaties om formeel aan te geven dat zij met sommige paragrafen van het ontwerp-slotdocument niet akkoord gaan. Naar wordt verwacht zullen het Vaticaan en ook Malta een dergelijk voorbehoud maken met betrekking tot abortus.