Fractieleider over kabinet: Bewindslieden weg na falen, vindt Wallage

DEN HAAG, 9 SEPT. Ministers en staatssecretarissen die niet voldoen moeten tussentijds worden vervangen, zo vindt de fractieleider van de PvdA in de Tweede Kamer, J. Wallage.

Wallage eist voor zichzelf een belangrijke rol op bij de beoordeling van het kabinet-Kok. “Wie een fout maakt, hoort het. Wie een paar fouten achter elkaar maakt, heeft een ernstig probleem. Tussentijdse vervanging is voor mij geen taboe”, aldus Wallage vandaag in een interview met deze krant.

Volgens de PvdA'er moeten de premier en de fractieleiders van de drie coalitiepartijen regelmatig de effectiviteit van bewindslieden beoordelen. “Ik vind dat de premier en de fractieleider van een regeringspartij permanent op hun hoede moeten zijn of een minister of een staatssecretaris nog voldoende gezag heeft”, zegt Wallage. “Die balans mag niet pas na vier jaar worden opgemaakt”.

De fractieleider van D66, G. J. Wolffensperger, deelt de opvatting van Wallage, zei hij vanmorgen desgevraagd. Hij vindt dat het tussentijds wisselen van bewindslieden past bij de 'open verhouding' tussen kabinet en Tweede Kamer die de coalitiepartijen van het kabinet-Kok nastreven. Wolffensperger wil nu niet aangeven welke criteria moeten worden gehanteerd voor het wegsturen van ministers en staatssecretarissen.

Vice-premier Van Mierlo bevestigde vanmorgen dat over het tussentijds vervangen van ministers bij de formatie geen afspraken zijn gemaakt. De leider van D66 sluit tussentijdse vervanging niet uit, maar zegt met nadruk dat “bewindslieden vervangen moeten kunnen worden zonder dat het per se tot een crisis komt”. VVD-fractieleider Bolkestein was vanmorgen niet bereikbaar voor commentaar.

Toe nu toe bleven bewindslieden die hun gezag hadden verloren, zoals de voormalige ministers Van Aardenne en De Korte en ex-staatssecretaris Simons, op hun post. In een paars kabinet moet de premier in een dergelijk geval kunnen ingrijpen zonder dat de coalitie in gevaar komt.

Wallage vindt ook dat het kabinet vandaag moet besluiten tot het instellen van een algemene bestuursdienst, die topambtenaren verplicht regelmatig op een ander departement te werken. Vorige week maakten een aantal ministers bezwaar tegen zo'n verplichtend systeem, dat in het regeerakkoord is afgesproken. “Dit is cruciaal”, zegt Wallage. “De lakmoesproef voor dit kabinet is of men die weerstand kan breken. Een kabinet dat dit laat lopen, verliest een groot deel van de mogelijkheden om in vier jaar tijd op een andere weg uit te komen”.