Opnieuw politiek conflict over nieuw theater Breda

BREDA, 8 SEPT. Over het omvangrijke exploitatietekort van het nieuwe Chassé-theater in Breda is opnieuw politieke opschudding ontstaan. Een meerderheid in het college van B en W van CDA, PvdA en D66 wil voor de jaren 1995 en 1996 uit de rente over de stedelijke reserves een bedrag van bijna 1 miljoen gulden halen. Dit om een deel van het exploitatiekort van 6,4 miljoen op te vangen. Dat tekort is 1,8 miljoen gulden groter dan aanvankelijk werd berekend.

GroenLinks daarentegen, dat met F. Maas een wethouder in het college heeft, wil pas verder praten als de CDA-wethouder van cultuur W.M.M. van Fessem opstapt. De partij houdt over het aanvaarden van het hogere exploitatietekort daarom nog een slag om de arm, hoewel ze volgens Maas ook wel inziet dat er meer geld bij de schouwburg moet. Die is bijna afgebouwd en wordt in maart volgend jaar geopend, “dus we hebben niet veel keuze meer.”

GroenLinks en Maas achten Van Fessem verantwoordelijk voor de overschrijding van het exploitatietekort. Ze verwijten hem in de vorige raadsperiode de zaken rond de schouwburg mooier te hebben voorgesteld dan ze zijn en relevante informatie te hebben achtergehouden. Indien Van Fessem evenwel niet vertrekt en de raad hem daartoe ook niet zal dwingen tijdens de vergadering van 22 september, dan zegt Maas daaruit zijn politieke consequenties te trekken. “Zoals de verhoudingen nu liggen”, aldus Maas, “is het ondenkbaar dat ik samen met Van Fessem in het college blijf zitten.”

De positie van Van Fessem binnen het college schijnt niet erg sterk te zijn. Burgemeester drs E. Nijpels moet hem tijdens een B en W-overleg van vorige week toe hebben toegevoegd dat hij in de commissievergadering van 14 september ter verdediging van zijn schouwburgbeleid met een beter verhaal moet komen dan die dag in het college-overleg. “Ik weet”, zou Nijpels gezegd hebben, “dat je een christen bent, maar het lijkt me niet verstandig dat je je in de commissievergadering laat kruisigen. In tweeduizend jaar hebben we aan één Christus wel genoeg.” Een woordvoerder van de gemeente wil deze uitspraak noch bevestigen noch ontkennen: “Uit college-vergaderingen worden geen mededelingen gedaan.”

Met de 1 miljoen gulden van de rente uit de reserves is men er nog niet. Daarom stellen B en W de raad voor op de kunst die in het nieuwe theater was voorzien te bezuinigen. Dat heeft in Bredase kunstkringen geleid tot grote verontwaardiging omdat er zo een wat wordt genoemd “uitgekleed” theater komt. Verder wil men bezuinigen op huisvesting en techniek en op de personeelskosten en ziet men af van de aanschaf van een concertvleugel.

Het theater krijgt een grote zaal met 1200 stoelen, een middenzaal met 600 stoelen, een margetheater met 200 stoelen en twee filmzalen. Dit alles voor 58 miljoen gulden. Het komt in de plaats van het oude Concordia, dat zal worden afgebroken.

Critici van de plannen werden door onderzoeken van verschillende bureaus gesteund in hun veronderstelling dat het theater voor Breda een maatje te groot is en dat bij de opzet is uitgegaan van een te groot bezoekersaantal. Het te verwachte aantal bezoekers is onder meer gebaseerd op de verwachting dat het theater grootschalige, langdurige produkties van Joop van den Ende Produkties kon aantrekken. Maar in de poging die te garanderen, zo moet ook het college van B en W toegeven, is de schouwburgdirectie “slechts beperkt” geslaagd en Van den Ende heeft inmiddels van de plannen afgezien.

De schouwburgdirectie gaat er nog altijd vanuit dat jaarlijks 244.000 mensen het theater zullen bezoeken. Maar het onderzoekbureau Twijnstra Gudde, dat onderzoek deed op grond waarvan in juli het grotere exploitatietekort bekend werd, meent dat er slechts 153.000 bezoekers zullen komen.

Omdat tijdens het afsluiten van het akkoord over het programma van het nieuwe college van B en W na de verkiezingen van maart dit jaar werd gesteld dat het exploitatietekort in geen geval de 4,6 miljoen gulden mocht overschrijden, moest dat akkoord vorige week worden “opengebroken”. Maas stapte toen evenwel uit dat overleg omdat de partij vindt dat CDA-wethouder Van Fessem eerst moet opstappen. Maar de andere coalitiepartijen vinden dat een zaak voor de raad.

Het nieuwe overleg over het program-akkoord heeft geleid tot wat GroenLinks een “koehandel” noemt. Om de PvdA- en D66-achterban gunstig te stemmen werden in ruil voor het aanvaarden van het hogere exploitatietekort onder meer de bouw van een zwembad en extra geld voor de restauratie van de Grote Kerk bedongen. Vooral het zwembad zit GroenLinks dwars omdat deze partij daar in het verleden altijd tevergeefs voor heeft gepleit in ruil voor de “veel te dure” schouwburg.