Examenprogramma's met toelichtingen eindelijk gebundeld

Wat moet je nu eigenlijk leren voor economie op de havo? En voor scheikunde op het vwo? En voor aardrijkskunde op de mavo? En voor Nederlands in het vbo? Vakinhoudelijk gezien wordt het voortgezet onderwijs voor een groot deel geregeerd door de eindexamens.

Vooral in vakken als wiskunde, natuurkunde, scheikunde, biologie en economie werpen de eindexamens hun schaduw ver vooruit. De examenopgaven zijn gebaseerd op 'eindexamenprogramma's'. Voor elk examenvak in elk van de vier schooltypen, vwo, havo, mavo en vbo (de nieuwe naam voor lbo), staat daarin wat de leerling tegen het eind van de opleiding moet kennen en kunnen. Formeel worden deze exameneisen door de minister vastgesteld, bijstellingen komen van ad hoc commissies van leraren-deskundigen. Voor universiteiten en hogescholen zijn de eindexamenprogramma's belangrijke informatiebronnen: daaruit kunnen ze afleiden wat ze in principe van hun eerstjaars mogen verwachten. Dat gebeurt echter nauwelijks, zodat velen in het Hoger Onderwijs denken dat de onderwijsinhouden nog precies zo zijn als toen ze zelf examen deden. Je zou verwachten dan het ministerie van OCW deze eindexamenprogramma's zo publiceert, dat iedere belanghebbende zich op de hoogte kan stellen. Dat gebeurt echter maar zeer gebrekkig. De meest recente uitgave komt van de SDU en de samensteller heeft zich beperkt tot officiële publikaties. Niet vermeld worden de 'interpretaties' die voor nogal wat vakken bestaan. Sommige eindexamenprogramma's zijn namelijk zeer summier opgeschreven. Zo vergt het examenprogramma Nederlands-vwo 2 pagina's (waar Latijn 25 pagina's nodig heeft). Daarom kennen sommige schoolvakken aparte commissies, die 'interpretaties' opstellen, waarvan de niet-ingewijde geen weet heeft. Maar nu is er een boek verschenen waarin - op ruim 650 pagina's in een kleine letter - alle eindexamenprogramma's plus alle toelichtingen voor alle examenvakken in alle typen van voortgezet onderwijs zijn verzameld zijn. Exameneisen havo en vwo, mavo en vbo 1995 (Samson, ƒ 69,50) is samengesteld door een driemanschap afkomstig van het Instituut voor Leerplanontwikkeling SLO in Enschede, van het Instituut voor Toetsontwikkeling CITO in Arnhem, en van de CEVO, de vaste ministeriële commissie voor de eindexamens. Het is de bedoeling ieder jaar met een nieuwe editie uit te komen. Jammer is dat de eisen voor vbo-mavo en die voor havo-vwo niet per vak bij elkaar staan: dat betekent veel bladeren.