Eerste hevige hoofdpijn is meestal voorteken van latere migraïne

Onverklaarbare, ongewoon hevige hoofdpijn die snel ontstaat kan het eerste teken zijn van een bloeding tussen de vliezen rond de hersenen. Een dergelijke subarachnoïdale bloeding is - indien onbehandeld - binnen een dag dodelijk. Lang niet alle mensen met zo'n hevige hoofdpijn hebben echter een bloeding. Er is wel geopperd dat er dan een niet-waarneembaar kleine bloeding is, die een waarschuwing zou vormen voor grote, potentieel dodelijke bloeding. Omdat een vroege diagnostiek en snelle behandeling essentieel zijn voor de afloop van hersenbloedingen, is het belangrijk om mensen met een verhoogd risico aan de hand van dergelijke 'waarschuwingsbloedingen' te identificeren. Medewerkers van de afdeling neurologie van de Universiteit van Utrecht hebben nu onderzocht of deze opvatting gegrond is (The Lancet, 27 augustus).

De onderzoekers hebben aan 252 huisartsen in Utrecht en Breda gevraagd alle patiënten met een ongebruikelijk ernstige acute hoofdpijn te melden. In de onderzoekstijd van 5 jaar kwamen de huisartsen 148 patiënten met een dergelijk ziektebeeld tegen. Bij 37 van hen constateerden de neurologen een subarachnoïdale bloeding. Hieruit blijkt wel dat deze bloedingen zeer zeldzaam zijn, want de betrokken huisartsen verzorgen gezamenlijk een bevolking van zo'n 350.000 mensen. Afgaande op dit onderzoek, komt per 100.000 mensen jaarlijks dus 4,2 keer een subarachnoïdale bloeding voor. Van de overige 111 patiënten met acute hevige hoofdpijn vertoonden er 18 een andere ernstige neurologische afwijking, zoals een bloeding elders in de hersenen of een infectie. Bij de resterende 93 mensen werd geen enkele oorzaak voor de plotselinge hoofdpijn gevonden.

Deze laatste groep patiënten werd een jaar lang gevolgd om te zien of de plotselinge hoofdpijn inderdaad een eerste waarschuwing was voor een latere subarachnoïdale bloeding. Dat bleek nìet het geval. Geen van hen had in dat jaar ook maar iets dat op een hersenbloeding leek. Ook deden zich bij hen geen andere neurologische aandoeningen voor. Wel ontwikkelde een groot deel van deze mensen in dat jaar migraïne. Dat wijst er dus op dat een plotselinge, ongewoon hevige, hoofdpijn, waar geen verklaring voor te vinden is, eerder het eerste teken is van migraïne.