Bouw en WAO

Het veel en vroegtijdig in de WAO belanden van werknemers in de bouw is ook te wijten aan de roofbouw die wij Nederlanders op veel bouwvakkers plegen door hen in hun vrije tijd bij te laten klussen en beunen in wit, grijs en zwart circuit! Half Nederland doet er aan mee als het erom gaat karweitjes, verbouwingen en zelfs nieuwbouw in binnen- en buitenland goedkoop uitgevoerd te krijgen door bekwame bouwvakkers, die werken voor ongeveer een derde van de haast onbetaalbare bedragen die hun baas in rekening moet brengen. Extra werkuren in avonden, weekends en vakanties resulteren al gauw in werkweken van zo'n 60 uur.

Een ander verschijnsel is de vrijetijdsbouw door de bouwvakker zelf: hij bouwt en verbouwt met collega's, familie en vrienden voor zichzelf een fraai huis en wordt geacht dit vervolgens ook te doen voor dezelfde vrienden en familieleden. Behalve de fysieke druk is hier ook vaak sprake van psychische spanningen: men zit jarenlang vast aan dit soort sociale verplichtingen in de eigen kring. Op deze manier is ieder dorp in alle, vooral oostelijke en zuidelijke provincies, geheel legaal verrijkt met riante woningen, doch de eigenaars zijn op hun veertigste versleten ('de rug'). Waar het hier om gaat is dat over arbeidstijd en 'onzichtbaar' arbeidsloon - óók dus in de legale bouw - geen premies worden afgedragen, terwijl juist door die werksituatie mensen in de een of andere uitkeringssituatie geraken. Het verschil tussen bruto- en nettolonen zou moeten verminderen, zodat de Nederlander zijn verbouwinkjes weer gewoon door de aannemer kan laten verrichten. Te denken valt aan het heffen van premies op 'zelfbouw', gebaseerd op de omvang ervan. En zou dat ook niet meer legale - en veilige - arbeidsplaatsen opleveren?