Nieuwe choreografie smaakt naar uitgewerkte bubblegum

Gezelschap: Het Nationale Ballet. Première werk: Dames. Choreografie: Alfredo Fernandez; muziek: o.a. Paganini, Purcell; film: Erwin Olaf; tekst: Edward Montie; kostuums: Fiona Armour; licht: Bert Dalhuysen. Reprises: Agon van George Balanchine en Ginastera van Rudi van Dantzig. Gezien: 5/9 Het Muziektheater Amsterdam. Aldaar: 7 t/m 9, 11 (matinee), 14, 15, 17, 18 (matinee), 20 en 21/9. Verder: 23 en 24/9 Den Haag.

Het Nationale Ballet begint het nieuwe seizoen met een programma waarin, choreografisch gezien, rijp en groen naast elkaar staan. Tijdens de eerste voorstelling lokte dit tegenstrijdige reacties uit bij het publiek. Agon van George Balanchine en Rudi van Dantzigs Ginastera kregen de bravo's. Boe's, gejoel én waarderend gefluit was er voor Dames van de jonge, aankomende choreograaf Alfredo Fernandez.

Fernandez (1963) is sinds 1987 als danser verbonden aan Het Nationale Ballet en heeft nu de rang van grand sujet. Choreografische ervaring kreeg hij voornamelijk in de jaarlijkse workshops. Voor de artistieke leiding, die zegt te willen 'investeren in de nieuwe toekomst', was dat voldoende om ook hém op het grote podium te lanceren. Die 'gooi in het diepe'-methode lukte eerder bij Ted Brandsen en Krzysztof Pastor. Beide jonge choreografen hadden destijds echter hun sporen al verdiend buiten het eigen gezelschap. Het debuut van hun collega Fernandez verliep minder rooskleurig.

Dames gaat veertig minuten over het imago van de vrouw. Waarbij het droombeeld en de realiteit, het stereotype en het cliché worden gepresenteerd als een comic. Een absurdistisch stripverhaal over de duif en de doffer. Een choreografie met een onvoorstelbaar aantal scènes die aanvankelijk de snelheid heeft van de videoclips op MTV, maar op den duur de taaiheid krijgt van uitgekauwde bubblegum.

Desondanks blijven enkele taferelen in het geheugen hangen. Zoals de opkomst van Saskia Krol die met nerveuze pasjes en fladderende handen een belager probeert te ontlopen. Het optreden van Kerrie Szuch in de rol van geile oude vrijster - het 'broekje in de branding'-gehalte van Dames is hoog - en de mystieke dame. Een reusachtige, kronkelende gestalte in vlammend rood. Het duet tussen de lange Coleen Davis en de kleine Caroline Sayo Iura. Een moment waarin de beweging belangrijker is dan de sketch.

De fotograaf/cineast Erwin Olaf maakte er een film bij. Eerst een close-up van een beeldschone vrouw die door toedoen van visagist en kapper verloedert. Daarna het portret van een kille stoeipoes (Marieke Simons). Door de eenvoud en direktheid van de beelden komt de boodschap van Olaf helderder over dan die van de choreograaf. Fernandez zou baat hebben gehad met een intensievere begeleiding door de artistieke staf van Het Nationale Ballet.

Een gelukkig weerzien was de reprise van Ginastera. Een abstract vijfluik uit 1976 van Rudi van Dantzig - gemaakt op het tweede Strijkkwartet van de Argentijnse componist Alberto Ginastera, nu uitgevoerd door het Mondriaan Kwartet - dat slechts enkele seizoenen op het repertoire heeft gestaan. Ten onrechte vind ik, want het bijna twintig jaar oude werk heeft niets aan glans ingeboet.

De zuivere bewegingstaal boeit nog steeds. De sculpturale formaties voor de zestien dansers dwingen ook nu bewondering af. Valerie Valentine en Clint Farha zijn de enige dansers uit de originele bezetting. Naast hen stralen Anna Seidl, Nathalie Caris en Jane Lord en hun partners Jahn Magnus Johansen, Kevin Cregan en Boris de Leeuw. Allen dansers van internationale klasse.

Het Noordhollands Philharmonisch Orkest onder leiding van Lucas Vis begeleidt George Balanchines Agon. Het 'computer ballet' van de Russisch/ Amerikaanse grootmeester - op de gelijknamige compositie van Igor Stravinsky - krijgt een vleugje Franse esprit door de speelse vertolking van Sofiane Sylve. Maar ook Nathalie Caris, Wim Broeckx en opnieuw Boris de Leeuw blinken uit door hun jeugdige élan.