Tienermoordenaars van Chicago

WASHINGTON, 6 SEPT. De 11-jarige Robert Sandifer had de bijnaam Yummie omdat hij zo van koekjes hield. Afgelopen vrijdag werd hij gevonden in een plas bloed onder een viaduct niet ver van huis in een zwarte wijk van zuid-Chicago. Een paar dagen eerder had Yummie zelf een 14-jarig meisje doodgeschoten en een 16-jarige jongen verwond. Hij vuurde toen recht in een groep tieners en had eigenlijk niet gemikt op de slachtoffers maar op een lid van de vijandelijke bende Black Gangster Disciples. Eerder die dag had Yummie wel raak geschoten op een jongen van die bende en die viel meteen dood neer, net als in een gangsterfilm.

Volgens de politie werd Yummie een te groot risico voor de bende, de Black Disciples. De bovenbazen hadden bepaald dat hij dood moest. Twee bendeleden, broers van 14 en 16 jaar, voerden de opdracht uit. Ze namen hem mee om hem zogenaamd te verbergen voor de politie. Het autotochtje eindigde in een executie. Beide verdachten voldeden aan het reglement van hun organisatie, zoals weergegeven in The Chicago Tribune: “Ik zal alle bevelen die aan mij door de Koning en alle benoemde chefs zijn opgedragen, gehoorzamen” en: “Ik zal niet vechten met een medelid of hem verkeerd behandelen, tenzij mij dat is opgedragen.”

Bendes laten het vuile werk graag over aan jongere leden. Minderjarigen krijgen meestal geen gevangenisstraf van de jeugdrechtbank. Na wat gesprekken met sociaal werkers, wat proeftijd of misschien een jaar tuchthuis is het voorbij. Het strafblad wordt vervolgens vernietigd, zodat de delinquent de kans krijgt om definitief zijn wilde haren te verliezen. Een meerderjarige moordenaar kan daarentegen een minimumstraf van twintig tot zestig jaar krijgen.

In Washington staan tieners vaak daags na hun arrestatie weer op straat. Cellentekort speelt ook een rol - zelfs in een land met ruim een miljoen gevangenen. Tieners die voor een moord worden opgepakt, zijn vaak eerder voor andere geweldsmisdrijven gearresteerd. Dit jaar zijn er in Chicago al 633 moorden gepleegd. Veel slachtoffers, onder wie baby's, bevonden zich toevallig op de verkeerde plek als er werd geschoten. Bendes bestaan al lang in Chicago, maar ruzies die vroeger met de vuist en het mes werden uitgevochten worden nu beslecht met snelvurend pistool. Stadsbesturen kunnen die wapens wel verbieden, maar dat heeft weinig zin als ze elders vrij verkrijgbaar zijn.

Pag.5: Steeds jongere bendeleden

Nu er zoveel jonge moordenaars opduiken, worden steeds meer tieners als volwassenen bestraft. De 16-jarige die wordt verdacht van de moord op Yummie, was al in een procedure verwikkeld over poging tot moord en diefstal. Hij gaat niet naar een jeugdrechtbank maar krijgt een volwaardig strafproces. Dus moeten de bendeleiders steeds jongere tieners rekruteren. In 1992 werden 267 kinderen beneden de veertien jaar beschuldigd van moord. Zelf blijven de bendeleiders buiten schot en kunnen ze zich volledig concentreren op de winsten van drugshandel, autodiefstal, fraude met credit-kaarten, afpersing en prostitutie.

De rivaliserende Black Gangster Disciples en Black Disciples komen voort uit een oude gefuseerde bende in de jaren zestig met een inmiddels doodgeschoten charismatische leider die de voornaam David had. Vandaar dat beide bendes een Davidster als wapen voeren en de ster wordt overal op de muren gespoten. Leden dragen gouden kettingen met de Davidster. De oorspronkelijke bende was een instituut in de buurt en bezat zelfs een officieel kantoor. Liefdadigheid dient als fa¢ade. De bendeleden sponsorden een organisatie voor gratis ontbijt in de buurt.

Nu zijn beide bendes betrokken bij het registreren van kiezers in de organisatie 21st Century VOTE. De leden bidden samen en belijden een sociaal klinkend ideologietje over zelfredzaamheid. Jongens die in de buurt wonen, kunnen zich moeilijk onttrekken aan de bendes. Ze kunnen ten prooi vallen aan 'stomping', harde trappen met laarzen overal op het lichaam. Stomping is ook een ontgroeningsprocedure, hoewel het plegen van een misdrijf ook als toelatingsexamen kan dienen.

Voor Yummie boden de Black Disciples een thuis. Hij legde graag de eed af om zijn “ziel, hart, liefde en geest” over te geven aan de organisatie. Al tijdens zijn tweede levensjaar was hij met justitie in aanraking gekomen wegens zijn ernstige lidtekens en kneuzingen. Zijn moeder had hem gekrabd en geslagen. Ze besteedde haar bijstandsgeld aan crack of cocaïne. Het komt veel voor in stadswijken waar de politie in appartementen vaak volledig vervuilde, zieke en in de steek gelaten kinderen aantreft. Toen Yummie drie jaar was, ontfermde de rechtbank zich over hem. Het is een klassiek verhaal.

Adoptiemogelijkheden zijn beperkt omdat zwarte organisaties zich met succes hebben verzet tegen adoptie van zwarten door blanken. Yummie en zijn vier broers en zussen werden bij oma geplaatst. Maar oma kon de kinderen niet allemaal aan. Op zijn negende werd Yummie gearresteerd voor gewapende roof. Er volgden zeven arrestaties voor andere misdrijven.

De zwarte wijk Roseland waar zich dit allemaal afspeelde, is zeker niet de armste van Chicago. Het gemiddelde jaarinkomen van meer dan 28.000 dollar ligt zelfs iets boven het gemiddelde in de stad. De straten, door de jongens bijgenaamd 'The Wild, Wild 100ths', zijn beboomd en er staan goed onderhouden, bescheiden huizen met keurig gemaaide gazonnen. Maar veel fabrieken die de bewoners tot hun welstand brachten, zijn gesloten. De werkloosheid zweeft tussen de 14 en 20 procent. Jongeren zien geen toekomst voor zich en verlaten de school. Onder veertien tot zeventienjarigen is de werkloosheid 44 procent.

's Nachts durft niemand zich nog op straat te vertonen uit angst om door een verdwaalde kogel te worden getroffen. Boodschappen moeten voor vijf uur zijn gedaan. Steeds meer gemeenschapsinstellingen, zoals winkels, kerken en clubhuizen worden gesloten. Alleen de twee bendes van King Shorty en King Larry blijven over. En ook Yummie hoort er nog steeds bij, want het lidmaatschap eindigt niet met de dood.