Ierse premier vandaag al bij leider Sinn Fein

LONDEN, 6 SEPT. Voor het eerst sinds de ongeregeldheden in Noord-Ierland 25 jaar geleden begonnen heeft de Ierse regering een ontmoeting met Sinn Fein, de politieke vleugel van de IRA. Dublin maakte vanmorgen bekend dat later op de dag in Dublin overleg zou worden gevoerd tussen de Ierse premier Albert Reynolds en Sinn Fein-leider Gerry Adams. Beide partijen noemden die bijeenkomst bij voorbaat 'een historische gebeurtenis'.

Het bezoek van Adams aan Dublin, nog geen week nadat de IRA een staakt-het-vuren heeft afgekondigd, illustreert de groeiende tegenstellingen tussen Groot-Brittannië en Ierland over de voortgang van het vredesproces, al deden de Ierse vice-premier Dick Spring en Sir Patrick Mayhew, de Britse minister voor Noord-Ierland, gisteren na een bijeenkomst vlakbij Belfast grote moeite de schijn van eensgezindheid te bewaren.

Mayhew verklaarde dat beide partijen “de hoop op een permanente beëindiging van het geweld” gemeen hebben. En Spring zei te geloven “dat we alle moeilijkheden die we op onze weg zullen vinden te boven kunnen komen”. Maar de twee bewindslieden slaagden er niet in tot overeenstemming te komen over de interpretatie van de verklaring waarin de IRA het staakt-het-vuren heeft afgekondigd, en ook niet over een gemeenschappelijke opstelling tegenover Sinn Fein.

Groot-Brittannië houdt nog steeds alle contacten met Sinn Fein af. Eerst moet de IRA in een toelichting op de bestandsverklaring garanderen dat ze de wapens voorgoed heeft neergelegd. Pas dan gaat een bezinningsperiode van drie maanden in, waarna de Britse regering bereid is verkennende gesprekken met Sinn Fein te beginnen over deelname aan het vredesoverleg.

Pag.5: Londen tegen visum VS voor Adams

Londen heeft ook aan de Amerikaanse regering gevraagd om Sinn Fein-president Adams geen visum voor de Verenigde Staten te geven, voordat de IRA meer zekerheid heeft geboden over een permanent bestand. De Amerikaanse vice-president Al Gore heeft morgen een ontmoeting met Reynolds, de Ierse minister-president.

Reynolds zei gisteren na afloop van een gesprek met de Noordierse Social Democratic and Labour Party dat “Londen zich wel heel voorzichtig opstelt”. Die behoedzaamheid is volgens de Ierse regering ingegeven door vrees van Londen om de protestantse Unionistische meerderheid in Ulster voor het hoofd te stoten. De Unionisten verzetten zich tegen een verenigd Ierland. Ze zijn bang dat de Britse regering in het geheim concessies aan de republikeinen heeft gedaan.

De Britse premier Major heeft de Unionisten vandaag opnieuw proberen gerust te stellen in een gesprek met dominee Ian Paisley, de militante leider van de Democratic Unionist Party. De dominee had vorige week al om zo'n ontmoeting gevraagd, maar Major wilde toen alleen James Molyneaux ontvangen, de leider van de gematigde Ulster Unionists. Paisley beschuldigde Major direct na het staakt-het vuren van “verraad”.

Hij noemde de bestandsverklaring van de IRA “een jezuïtenverklaring”. De Unionisten-leider zei tevoren dat hij van Major garanties zou eisen dat de constitutionele positie van Ulster niet wordt gewijzigd zonder dat de bevolking daarmee heeft ingestemd. Dublin en Londen hebben die belofte al eerder gedaan. Ze ligt verankerd in de Downing Street Declaration, de gezamenlijk Brits-Ierse verklaring van vorig jaar december.

Douglas Hurd, de Britse minister van buitenlandse zaken, heeft de Unionisten gisteren verzekerd dat Londen niet aanstuurt op een verenigd Ierland. Verder zette hij zich af tegen “de internationale tendens om het belang van Sinn Fein-president Gerry Adams over te waarderen”. Vergelijkingen tussen Adams en Mandela noemde hij ongepast en simplistisch. Hij herinnerde eraan dat Sinn Fein niet meer is dan “een minderheid binnen een minderheid”. Bij de laatste algemene verkiezingen in Ierland haalde Sinn Fein maar 2 procent van de stemmen. Bij de Britse verkiezingen kwam de partij in Noord-Ierland maar net boven de 10 procent.