Chef-staf Lamari is tegen elke concessie aan het FIS; Harde opstelling Algerijns leger

Niet bekend

Met name de chef-staf, generaal Mohamed Lamari, en de chef van de contra-spionage, generaal Smail Lamari, zijn felle tegenstanders van elke concessie aan het FIS. Het is dan ook niet denkbeeldig dat zij gewapenderhand de presidentiële plannen zullen dwarsbomen, temeer omdat ook in het anti-FIS-gezinde Kabylië een opstand tegen de overheid dreigt. Zaterdag begint daar een schoolstaking van onbeperkte duur om van de overheid af te dwingen dat het Tamazigh, één van de talen van de Berbers, naast het Arabisch tot officiële taal van Algerije wordt uitgeroepen.

Wél heeft de president gisteren officiëel laten bevestigen dat Abassi Madani, de leider van het FIS, hem schriftelijk heeft toegezegd dat het FIS tot een 'wapenstilstand' bereid is en bovendien de door Zéroual geformuleerde 'nationale constanten' accepteert. Dat waren precies de voorwaarden, die de president had gesteld voor deelname aan de politieke dialoog met de oppositiepartijen.

De 'nationale constanten', waarover volgens Zéroual geen enkele discussie mogelijk is, zijn:

de nu bestaande grondwet, de Algerijnse republiek en de islam als staatsgodsdienst;

het verwerpen van geweld als politiek actiemiddel;

het behoud van de individuele en collectieve vrijheden en het respect voor de mensenrechten;

de democratie, waarbij de nationale waarden worden gerespecteerd;

politiek pluralisme (een meer partijen-systeem);

de alternance, de wisseling van de macht door een vrije keuze van het Algerijnse volk.

De aanvaarding door Madani van deze 'constanten' betekent een grote concessie. Het FIS sprak zich altijd uit vóór de vrije keus van het volk, in de wetenschap dat de partij de verkiezingen zou winnen, maar keerde zich publiekelijk tegen de democratie, die een Westers-imperialistisch mechanisme zou zijn en in strijd met de sharia (de islamitische wetgeving). Madani zelf zei een paar jaar geleden: “Als het volk een democratie wil, zal het die hebben”, terwijl hij tegelijkertijd verkondigde dat het volk alleen de sharia wenste. Daarom geloven de tegenstanders van het FIS hem niet. Bovendien weet niemand of Madani, die politiek zeer goed weet te manouvreren, op eigen gezag de thans gedane concessies heeft gedaan, of daaarvoor toestemming heeft gekregen van de overige leiders van het FIS.

De toegestane oppositiepartijen die aan de politieke dialoog deelnemen - de vroegere eenheidspartij FLN, twee gematigde islamitische partijtjes (Hamas en Ennadha), alsmede twee politieke groepjes (waaronder het MDA van de vroegere president Ahmed Ben Bella) die buitengewoon weinig te betekenen hebben - formuleerden gisteren in een memorandum van veertien punten welke “rustgevende maatregelen” noodzakelijk zijn. Hun eisen omvatten onder andere vrijlating van alle radicaal-islamitische gevangenen, opheffing van de staat van beleg, alsmede opheffing van alle beperkingen en verboden op de activiteiten van politieke partijen en verenigingen. Kort gezegd: legalisatie van en eerherstel voor het FIS.

De gezaghebbende krant Al Watan schreef gisteren dat de overheid en het FIS nu inderdaad, buiten de dialoog om, reeds tot een wapenstilstand hebben besloten, die zowel door het leger als door de islamitische strijders gerespecteerd moet worden. Of dat inderdaad zal gebeuren, weet niemand. Feit is dat het geweld onveranderd doorgaat, maar dat de GIA (de Gewapende Islamitische Groep) een heel klein beetje gas terugneemt. De laatste tijd stelde de GIA zich op als een felle concurrent van het FIS en bedreigde iedereen met de dood die met de overheid onderhandelt of een wapenstilstand in acht neemt.

Gisteren herhaalde de GIA haar dreigement dat alle middelbare scholen en universiteiten met vuur en bommen vernietigd zullen worden, als zij hun lessen hervatten. Maar lagere scholen worden met rust gelaten, op voorwaarde dat de onderwijzeressen en de meisjes gesluierd zijn, de gemengde klassen worden afgeschaft, de meisjes niet langer deelnemen aan de gymnastieklessen en alle muzieklessen van het rooster worden geschrapt.

President Zéroual heeft intussen laten weten dat de dialoog op 20 september wordt voortgezet. De komende dagen en weken zal blijken hoeveel gezag hij en Abassi Madani hebben om hun principe-akkoord in eigen kring ook uit te voeren. Mocht dat lukken, dan kan het FIS zich als de grote winnaar uitroepen van de oorlog van de afgelopen tweeënhalf jaar. De naar schatting 20.000 gewapende mannen die niet ontwapend zullen worden, en de duizenden politieke gevangenen die worden vrijgelaten, zullen namelijk niet toestaan dat de nagedachtenis van “de martelaren, die voor God en Zijn Profeet streden” verkwanseld wordt aan een tot onmacht gereduceerde wereldlijke overheid. Dat kan alleen betekenen dat Algerije - ondanks alle 'nationale constanten' die iedereen zegt te eerbiedigen - op termijn een nieuwe Islamitische Republiek wordt.