Afscheid van Lubbers

Briefschrijfster Van Reijendam-Beek vindt in de krant van 27 augustus het afscheid van Lubbers armetierig, 'een paar achteloze zinnetjes in de krant'. Het is moeilijk te geloven dat we dezelfde krant lezen. Ik wijs op de milde toon in de artikelen van redacteur Mark Kranenburg van 14 en 28 juli en de hoofdartikelen die de positieve attributen van Lubbers in voldoende mate belicht hebben.

Lubbers wist tijdens zijn premierschap (1982-1994) een sfeer van onschendbaarheid rond zijn persoon te creëren, onder andere door zijn veelgeprezen Salomo's oordeel over de plaatsing van de kruisraketten in 1984, en zijn non-interventie in de WAO-crisis van 1991, die de PvdA aan de rand van een scheuring bracht. Hij hoefde voor geen enkele van de talrijke parlementaire onderzoeken uit die periode te verschijnen, des te opmerkelijker omdat er vóór 1982 in deze eeuw slechts eenmaal een parlementaire enquête werd gehouden (van 1947-1956 over het regeringsbeleid in Londen tijdens WO II). Hij hoefde niet te verschijnen in 1983: RSV enquête, minister Van Aardenne beschadigd. 1986: bouwfraude, staatssecretaris Brokx exit. 1988: paspoortaffaire, staatssecretaris René van der Linden weg. 1990: visfraude, minister Braks naar de KRO. En het meest verbazingwekkende: 1992, de WAO enquête. Lubbers, de man die bij zijn aantreden in 1982 verklaarde het miljoen werklozen niet als premier te zullen meemaken, en die stelling waarmaakte door de WAO-poorten wijd voor hen open te zetten, hoefde naar het oordeel van de commissie Buurmeijer niet gehoord te worden.

De tragiek van Lubbers is dat hij het mandaat dat hij met zijn eclatante verkiezingsoverwinning in 1986 van de kiezers kreeg, om de sanering van overheidsfinanciën en de sociale wetgeving tot een goed einde te brengen, niet heeft uitgevoerd. Het gevolg is dat beiden slepende kwesties geworden zijn, die zowel de politiek als dit land belasten tot de dag van vandaag.

Het is niet zo gemakkelijk om passende eerbewijzen te vinden voor de man die lijsttrekker Brinkman tijdens de verkiezingen meldde op nummer drie van het CDA te zullen stemmen en die zichzelf te groot gegroeid vond voor Europa.