VN bezorgd over veiligheid bij bezoek paus aan Sarajevo

SARAJEVO, 5 SEPT. De VN-vredesmacht UNPROFOR maakt zich grote zorgen over de verslechtering van de openbare veiligheid in Sarajevo en over de consequenties die dit kan hebben voor het voorgenomen bezoek van de paus aan de Bosnische hoofdstad, donderdag.

Volgens de VN-vredesmacht hebben de Bosnische Serviërs de afgelopen twee weken hun greep op Sarajevo drastisch versterkt. De afgelopen dagen is sprake van een stijging van het aantal incidenten waarbij geweld wordt gebruikt. Ten noorden van de stad is hevig gevochten tussen moslims en Serviërs. In de stad zelf en op de enige uitvalsweg bij de berg Igman is bij herhaling door Serviërs geschoten op burgers en op VN-soldaten. Gisteren werden Deense VN-soldaten en arbeiders die met het oog op het pausbezoek een podium oprichten onder vuur genomen. De Denen beantwoordden het vuur, waarna de rust weerkeerde. Het incident, waarbij niemand werd getroffen, deed zich voor een half uur voordat de commandant van de blauwhelmen in de stad, generaal André Soubirou, ter plaatse de voorbereidingen van het bezoek van de paus kwam inspecteren.

Het is de bedoeling dat de paus donderdag in het voor de Olynpische Spelen van 1984 gebouwde ijsstadion van Sarajevo een mis opdraagt voor naar verwachting 25.000 inwoners van de Bosnische hoofdstad. De Bosnische Serviërs verzetten zich tegen het bezoek van de paus aan Sarajevo. Tijdens besprekingen met de pauselijke nuntius Francesco Monterisi liet de leiding van de Bosnische Serviërs gisteren weten het pauselijk bezoek “hoogst ongewenst” te achten. De Serviërs gaan ervan uit dat het Vaticaan na het uitbreken van de oorlog in ex-Joegoslavië partij heeft gekozen voor de katholieke Kroaten. De 'president' van de 'Servische Republiek' in Bosnië, Radovan Karadzic, weigerde gisteren veiligheidsgaranties voor de paus te geven. Hij waarschuwde Monterisi integendeel dat de Serviërs “geen verantwoordelijkheid kunnen accepteren voor mogelijke incidenten van moslim-zijde”.

De paus liet zaterdag weten als “pelgrim voor de vrede” naar Sarajevo te willen gaan. “Ik leg deze reis in de handen van de Heilige Maagd en vraag haar te zorgen dat alles zonder gevaar voor de bevolking verloopt”, aldus de paus.

De president van Bosnië, Alija Izetbegovic, heeft zich in een verklaring in het blad Slobodna Dalmacija beklkaagd over het gebrek aan vooruitgang bij de vorming van de federatie tussen de moslims en de Kroaten. Sinds maart, toen de twee partijen onder Amerikaanse auspiciën hun federatie-akkoord tekenden, is er volgens Izetbegovic vrijwel niets meer gebeurd om de federatie vorm te geven. Hij legde de verantwoordelijkheid daarvoor bij de Kroaten. In de door de moslims beheerste gebieden van Bosnië hebben de politieke, culturele, humanitaire en militaire organisaties van de Kroaten volgens Izetbegovic “alle vrijheden”, maar hebben de moslims in de door de Kroaten beheerste gebieden die vrijheden niet. Izetbegovic schreef dat de Bosnische moslims makkelijker de Oostenrijkse en Duitse grens oversteken dan de Kroatische wegversperring bij Mostar. Hij kondigde aan naar Zagreeb en Washiongton te zullen reizen om de zaak bij de presidenten Tudjman en Clinton aan te kaarten. (Reuter, AP, AFP)