Opening academisch jaar: Verzet tegen reorganisatie universiteiten

ROTTERDAM, 5 SEPT. Het kabinet moet een miljard gulden extra uittrekken voor het hoger onderwijs. Universiteiten en hogescholen moeten meer mogelijkheden krijgen om studenten te selecteren en verschillen aan te brengen in de studieduur.

Dat heeft VNO-voorzitter dr. A. Rinnooy Kan vanmiddag gezegd bij de opening van het academisch jaar aan de Rijksuniversiteit Limburg in Maastricht. De VNO-voorzitter bepleitte een “activerende onderwijspolitiek”, die veel ruimte laat aan universiteiten en hogescholen. Volgens Rinnooy Kan moeten vraag en aanbod op de arbeidsmarkt daarbij als richtlijn dienen. Collegegelden en de studiefinanciering zouden onder meer moeten afhangen van de vraag op de arbeidsmarkt.

Aan de overige twaalf universiteiten grepen de collegevoorzitters de opening van het studiejaar aan om forse kritiek te leveren op de plannen van het kabinet met het hoger onderwijs. De universiteiten vrezen volgens de Groningse rector-magnificus prof. dr. S. Kuipers voor “afbraak van het wetenschappelijk onderwijs” als die plannen doorgaan. Volgens de Delftse collegevoorzitter dr. N. de Voogd zullen de aangekondigde bezuinigingen leiden tot “kapitaalvernietiging”. De vier grote universiteiten - Leiden, Amsterdam, UItrecht en Groningen - komen dit najaar met een nota over de strategische betekenis van de grote, klassieke universiteit.

Het kabinet-Kok wil vijfhonderd miljoen gulden bezuinigen op het hoger onderwijs en één miljard op studiefinanciering. De begroting voor het hoger onderwijs bedraagt nu ruim zeven miljard gulden, exclusief studiefinanciering. Wat de structuur betreft moet het onderwijs overschakelen op een angelsaksisch model: een driejarige bachelors-opleiding en daarna voor een minderheid een masters-fase.

De plannen zijn ingegeven door de wens tot bezuinigen in plaats van de wens de kwaliteit van opleidingen te bevorderen, constateerden verschillende sprekers, en dat is “de wereld op zijn kop”.

Over de inhoud van de stelselherziening zijn de meningen op de universiteiten verdeeld. De landbouwuniversiteit Wageningen en de TU Delft zien lichtpuntjes in het plan, de rest is tegen of heeft vooralsnog grote reserves. Daarnaast stuit het ontbreken van studiefinanciering in de masters-fase op forse kritiek. “Het wetenschappelijk onderwijs”, aldus de Groningse rector-magnificus Kuipers, “zal meer en meer een aangelegenheid worden van studenten met financieel zeer draagkrachtige ouders”.

Studenten voerden vandaag in het hele land kleinschalige acties tegen de kabinetsplannen. Volgens een woordvoerder van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) zijn de afgelopen weken “enkele tienduizenden” handtekeningen verzameld voor een correctief referendum over de onderwijsplannen.