Campagne voor verkiezingen Bondsdag krijgt vaart

BONN, 5 SEPT. Met manifestaties en partijbijeenkomsten en motto's als “Nu begint het echt” (SPD), “Dit keer gaat het om alles” (FDP) en “We hebben nog niet gewonnen” (CDU/CSU) zijn de grote Duitse partijen afgelopen weekeinde begonnen aan hun eindsprint naar de Bondsdagverkiezingen van 16 oktober.

Duidelijk werd opnieuw dat al deze partijen vrezen dat de Oostduitse PDS, de opvolgster van de vroeger in de DDR heersende communistische SED, straks in de Bondsdag wel eens beslissend zou kunnen voor de meerderheidsvorming en de kanseliersverkiezing. Namelijk als zij weliswaar onder de kiesdrempel van vijf procent blijft, maar dank zij de rechtstreekse verkiezingen van minstens drie kandidaten toch met drie à vier procent en omstreeks twintig leden in de Bondsdag komt. Aangezien het verschil tussen de huidige coalitiepartijen CDU/CSU en FDP enerzijds (circa 47 procent) en de SPD en de Groenen anderzijds (circa 45) in de lopende enquêtes nog klein is, zou de PDS, eventueel in een gedoogrol, mogelijk straks over de beslissende stemmen in het parlement kunnen beschikken.

In Dortmund had de SPD gisteren een volksfeest georganiseerd, dat volgens de politie ondanks het slechte weer door ruim 70.000 mensen werd bezocht. De SPD zelf schatte het aantal bezoekers zelfs op 100.000. Haar lijsttrekker Rudolf Scharping, de leden van zijn vorige maandag gepresenteerde zestienkoppige schaduwkabinet en de 75-jarige oud-kanselier Helmut Schmidt ('74-'82) waren aanwezig om, zoals Scharping het zei, uitdrukking te geven aan “de volle SPD-breedte” en de wil om de verkiezingen te winnen. Scharping, die de afgelopen maanden in de media vaak als degelijke maar ook saaie kandidaat is beschreven, deed gisteren moeite om zich optimistisch en ontspannen te presenteren.

De SPD-lijsttrekker verweet Kohl dat hij slechts aan machtspolitiek doet, kiezers als “stemvee” ziet en Duitsland “sociaal en cultureel” gespleten heeft. De SPD wil daarentegen “vrijheid, veiligheid en gerechtigheid” voor de massa van het volk. De FDP is de partij van mensen die champagne drinken en anderen het gebruik van water aanbevelen, zei hij ook. Scharping herhaalde dat hij geen grote coalitie met de CDU wenst en evenmin kanselier wil worden dank zij de stemmen van de PDS. De aanvallen van de CDU/CSU en de FDP op de SPD, omdat zij sinds juli een minderheidscoalitie met de Groenen in de Oostduitse deelstaat Saksen-Anhalt door de PDS laat gedogen, noemde hij “schandelijk”. Met verwijzing naar de 'superministers' Oskar Lafontaine en Gerhard Schröder uit zijn schaduwkabinet, zei Scharping voorts: “We zijn elk afzonderlijk al beter dan Kohl.”

Ook oud-kanselier Schmidt liet weinig heel van Kohl, die hij - zoals hij de afgelopen jaren ook al deed in boeken en in zijn weekblad Die Zeit - als een incompetente schuldenmaker typeerde. Kohl heeft het land zes miljoen werklozen en de Oostduitsers een minderwaardigheidsgevoel bezorgd. Het zou “een ramp” zijn als hij verder regeert, aldus Schmidt onder ovaties van 32.000 mensen in het voetbalstadion van Borussia Dortmund.

Op een buitengewoon partijcongres van de FDP in Neurenberg herhaalde Klaus Kinkel, partijvoorzitter en vice-kanselier, dat hij de coalitie met Kohl wil voortzetten maar dat dat alleen kan als de FDP door de 'tweede stemmen' van CDU-kiezers boven de vijf procent blijft. Zonder FDP is geen kabinet-Kohl mogelijk, dan dreigt zelfs een rood-groene coalitie die van de PDS afhankelijk is en daarmee “een andere republiek”, waarschuwde hij.

Op een CSU-congres in München waarschuwden partijvoorzitter Theo Waigel, de Beierse premier Edmund Stoiber en Wolfgang Schäuble, fractieleider van de CDU/CSU in de Bondsdag, dat de verkiezingen nog lang niet beslist zijn. De PDS - “de communistische doodgravers van de sociaal-democratie” - mag volgens Waigel straks niet beslissen wie Duitsland gaat regeren.