Berlusconi tegen plan 'harde kern' EU

ROME/BRUSSEL, 5 SEPT. De Italiaanse premier Silvio Berlusconi heeft verontwaardigd gereageerd op het Duitse voorstel om de Bondsrepubliek, Frankrijk en de Benelux een voortrekkersrol te laten spelen bij de Europese integratie.

De Italiaanse premier noemde het plan voor een 'harde kern' in Europa, dat donderdag door de bondsdagfractie van CDU/CSU werd gepresenteerd en al eerder in een vergelijkbare versie door de Franse premier Balladur bepleit was, “potentieel explosief voor het proces van Europese eenwording”. Volgens Berlusconi is het plan in strijd met het Verdrag van Maastricht. Hij onderstreepte dat een herziening van dit verdrag tijdens de intergouvernementele conferentie van 1996 unaniem moet worden goedgekeurd. Volgens het plan van de CDU/CSU voor een 'variabele geometrie' in Europa, zijn landen als Italië en Spanje welkom als ze zich bij de 'harde kern' van Duitsland, Frankrijk en de Benelux willen aansluiten. Maar zij mogen over de vorming van de kerngroep geen veto uitspreken. Met een harde Europese kern wil de CDU/CSU de doelmatigheid en het democratisch gehalte van de EU vergroten.

De Italiaanse minister van buitenlandse zaken, Antonio Martino, zei zaterdag dat het plan van de CDU/CSU het “uiteenvallen van Europa” tot gevolg kon hebben. Hij verklaarde voor de Italiaanse staatsradio dat Italië “geen land uit de serie-B” was en zei dat de staatsschuld niet de maatstaf mocht zijn voor de economische kracht van een land. De Italiaanse minister van begroting Giancarlo Pagliarini zei echter het Duitse voorstel begrijpelijk te vinden. “Als ik een Duitser was, zou ik hetzelfde zeggen”, aldus Pagliarini. “Italië is als een vliegtuig dat neerstort en het budget is onze enige parachute”. De grote staatsschuld en de zwakke lire hebben de Italiaanse positie van leidende economische macht in Europa ernstig aangetast.

In een vraaggesprek met de Italiaanse krant Corriere della Sera noemde Martino de harde Europese kern “een gecamoufleerde versie van de Frans-Duitse as. Niet in een hegemoniale positie, maar in ieder geval geprivilegieerd binnen de Europese unie”, aldus Martino.

De Belgische premier Dehaene zei vanochtend dat het politieke overleg binnen de Benelux nieuw leven moet worden ingeblazen om tegenover Frankrijk en Duitsland meer gewicht in de schaal te leggen.

Tijdens de Europese top op Korfoe in juni streden premier Dehaene en de Nederlandse ex-premier Lubbers om de opvolging van commissievoorzitter Jacques Delors. Geen van beiden kreeg de post. Hoewel steeds gezegd is dat deze persoonlijke strijd de betrekkingen tussen de beide landen niet geschaad heeft, is nadien zowel in Nederland als in België geconstateerd dat de betrekkingen tussen Nederland en België verbeterd moeten.

Pag.5: Britten voorstanders

Dehaene zei dat de Benelux-landen tijdens de intergoevernementele conferentie van 1996 waar het verdrag van Maastricht wordt herzien en waar ook het plan van een Europa van meedere snelheden aan de orde zal komen, gemeenschappelijk stelling moesten nemen. Dehaene zei dat na de strijd met de Nederlandse ex-premier Lubbers om het voorzitterschap van de Europese Unie op Korfoe de nieuwe gesprekspartners in de Nederlandse regering “op persoonlijk vlak nieuwe mogelijkheden boden” voor hechtere samenwerking tussen Nederland en België.

De Franse premier Balladur pleitte vorige week in een vraaggesprek met de Franse krant Le Figaro voor een Europa van drie snelheden onder Frans-Duitse leiding. Volgens dat plan zou een middelgrote groep van Europese landen zoveel mogelijk een gemeenschappelijke buitenlandse, veiligheids- en industriepolitiek moeten voeren. Daarnaast zou een kleinere groep de monetaire en militaire belangen moeten bundelen en een derde groep die heel Europa omvat, zich moeten bezighouden met vraagstukken van veiligheid en stabiliteit.

Volgens de Britse krant The Financial Times prefereert het Britse ministerie van buitenlandse zaken een Europa van meer snelheden boven een “monolitisch concept” van Europa. Groot-Brittannië is voorstanders van losse samenwerking binnen de EU. Spanje zou daarentegen evenals Italië vrezen bij de vorming van een harde kern achterop te blijven.

Sinds het verdrag van Maastricht de voor en tegenstanders van hechtere Europese samenwerking voor het oog heeft verzoend, is de discussie over verdieping of verbreding van de Europese Unie steeds teruggekeerd. Bij de toetreding tot de Unie van Zweden, Oostenrijk, Finland en Noorwegen dit voorjaar, dreigde het Europarlement zijn veto uit te spreken als geen toezeggingen gedaan werden voor verdieping van de Europese samenwerking. De benoeming van commissievoorzitter Jacques Santer werd in het Europarlement met een krappe meerderheid goedgekeurd omdat hij door velen te zwak werd bevonden om het Europese integratieproces nieuwe impulsen te geven.