Gemeente Breda wil met nieuw Chasséveld opzien baren binnen en buiten Nederland; Stedelijk park in de schaduw van de Grote Kerk

BREDA, 2 SEPT. Het Bredase stadshart mist een kamer. Die wordt binnenkort aangebracht door de bebouwing van het Chasséveld, een voormalig kazerneterrein van 13 hectare groot, waar decennialang soldaten excerceerden. Het ligt tegen de historische binnenstad binnen de einde van de vorige eeuw aangelegde singels. Het veld is voor het grootste deel onbebouwd. Middenin staan majestueuze kastanjebomen. Aan de rand ervan is een paar jaar geleden het stadskantoor gebouwd.

Het Chasséveld zal in de ogen van het gemeentebestuur moeten uitgroeien tot een “hoogwaardige stedelijke bebouwing” overeenkomstig het “ambitieniveau van de stad”. Die ambities zijn redelijk groot. Breda wil als stedelijk knooppunt meetellen in Nederland, èn in Europa. “Met een zesje nemen we bij het invullen van het terrein geen genoegen”, aldus wethouder E. de Bruijn van stadsontwikkeling. “Het moet minstens een 8 en als het kan een 9 worden.”

Het eerste gebouw is bijna klaar. Dat is het Chassé Theater voor de stadsschouwburg naar een ontwerp van Herman Hertzberger. Het is nu al omstreden omdat het niet lukt binnen het door de gemeenteraad vastgestelde jaarlijks exploitatietekort te blijven. Daar is veel politieke opschudding over ontstaan.

Anders ligt het - tot nog toe althans - met de verdere bebouwing van het Chasséveld. De Bredase bevolking is zeer nadrukkelijk bij de invulling van het plan betrokken, en maakt daarvan ook grif gebruik. Dat bleek deze week tijdens het openbare architectuurdebat in het Turfschip waar meer dan 700 mensen aanwezig waren. Volgens een van de inleiders, Noud de Vreeze van het Stimuleringfonds voor de architectuur, was de grote opkomst 'uniek': “In Amsterdam zou je er maar 200 mensen voor op de been krijgen.”

Het advies van de onwonenden zal, zo zegt projectleider Hans van de Ven, zwaar meetellen bij de uiteindelijke keuze door B en W. De omwonenden prezen de inspraak die de gemeente hen biedt. “Nog nooit eerder werd dit vertoond”, aldus een van hen.

Vertegenwoordigers van drie bewonersorganisaties gaven tijdens het debat hun oordeel over de vijf ontwerpen die architecten, stedebouwkundigen en projectontwikkelaars op uitnodiging van de gemeente Breda voor het Chasséveld maakten. Twee plannen streden om de voorkeur: Het Campusmodel van de combinatie Geerlings/Koolhaas e.a., en De kamers van Breda van de Proper-Peter Stokgroep. Vooral dat laatste plan gooit bij de Bredase burgerij hoge ogen. Het werd tijdens het architectuurdebat 'in vriendelijk en intiem' genoemd. Bij het invullen van een enquêteformulier bij de in het stadshuis tentoongestelde maquettes gaven Bredanaars De kamers van Breda een 7,7, het Campusmodel een 6,9.

Over het Campusmodel zei een van de omwonenden: “Het laat de structuur van de oude binnenstad in tact. Bij de uitvoering van dit plan blijft bij mij het beeld bestaan van vroeger: van het dorp dat ligt aan de voet van de Grote Kerk en waar je vanaf de Chassésingel zo'n mooi uitzicht op hebt.” De Bredase architecten hebben een voorkeur voor het Campusmodel. Ze noemen het “eem manifest voor het bouwen en wonen in Breda.”

De voorkeur van een onafhankelijke 'Commissie van drie', onder leiding van de Maastrichtse stedebouwkundige ir. Rein Geurtsen gaat ook uit naar het Campusmodel. “Het is van een grote ontspannenheid en losheid”, zei Geurtsen tijdens het debat. “Het is een sterk verstedelijkt park dat doet denken aan Zonnehof in Amersfoort.” Hertzberger noemde tijdens het debat alle plannen goed, maar roemde vooral dat van Geerlings/Koolhaas e.a. : “Het is een gewaagd en intelligent plan. Mijn theater staat daarin ineens op zijn plaats.”

Op het Chasséveld moeten volgens het programma van eisen in ieder geval tussen de 600 en 700 woningen komen, waarvan het merendeel in de vrije sector. Er komt een parkeerplaats voor 600 auto's. In het hoofdgebouw van de Chassékazerne, gebouwd in 1899, komt het Breda's Museum. Verder moeten gespaard blijven het hoofdgebouw van de Kloosterkazerne en dat deel van de Kloosterkazerne dat op de Oude Vest tegen het hoofdgebouw aanstaat. Hertzberger heeft van een van de buitenmuren van de Kloosterkazerne een binnenmuur van het theater gemaakt.

De gemeenteraad zal zich waarschijnlijk in februari uitspreken over het plan dat binnenkort door B en W wordt uitgekozen. Het begin van de bouw is voorzien eind van het volgend jaar. Eind 1997 moeten de plannen gerealiseerd zijn. De totale investering wordt geschat op 250 miljoen gulden.