Dordts museum verwerft zeldzaam stilleven van Koch

DORDRECHT, 3 SEPT. Het Dordrechts Museum heeft met steun van de Vereniging Rembrandt een schilderij van de magisch-realistische schilder Pyke Koch (1901-91) aangekocht. Het werk, Stilleven met appels en peren is door hem geschilderd op een afgezaagd plankje van ongeveer 20 bij 30 cm. Een woordvoerster van het museum wilde zich gisteren niet over de prijs uitlaten, maar zei wel dat het “zwaar drukt” op het budget. Het aankoopbudget van het museum bedraagt 80.000 gulden per jaar. Het paneel is afkomstig van kunsthandel Bernard Houthakker in Amsterdam. Volgens Rob Sneep, specialist moderne schilderkunst van het Amsterdamse veilinghuis Sotheby's, zijn dergelijke schilderijen op dit moment zeer gewild. Van Koch is nog maar weinig werk in de handel.

Het schilderij is volgens het museum een van de zeldzame stillevens in Kochs oeuvre en zeker het belangrijkste. Conservator Ineke Voorsteeg zei dat het “in prima staat” verkeert. Op het eerste gezicht lijkt het schilderij een gave, harmonieuze compositie. De achtergrond doet denken aan een zeventiende-eeuws landschapsschilderij met een rij roodbruin verlichte bomen die buigen in de wind. In tegensteling tot de beweging in de achtergrond heerst op de voorgrond doodse stilte. Appels en peren in close-up liggen er op een stenen rand. Bij nadere beschouwing echter blijken ze door verdroging en rottenis aangetast. Boven de onweerssfeer van de rij bomen schilderde Koch een onwaarschijnlijk blauwe lucht met een witte wolkenrand.

Stilleven met appels en peren is niet gesigneerd en ook niet gedateerd. Wel staat er een tekst op de achterkant van de hand van de lijstenmaker H. Steenhouwer, die het in juni 1949 van de schilder zou hebben gekregen. Het begin van de tekst luidt:

“Dit is van Pyke Koch, gekregen in het jaar juni 1949 Hij wilde het niet signeren, 'begrijpelijk'!!! hoe kwam ik aan dit stukje ik maakte lijsten voor hem en was op zijn werk zeer gesteld...”.

De nieuwe aanwinst is te zien in het museum op een presentatie waar ter vergelijking ook twee andere zeventiende-eeuwse landschappen zijn opgehangen. Daarnaast zijn de andere zes schilderijen van magisch-realisten te zien die het museum bezit. Vanaf februari 1995 zal het stilleven worden geëxposeerd op een tentoonstelling in het Rotterdamse Museum Boymans-Van Beuningen.

De aankoop past volgens Voorsteeg in het beleid van het museum om de collectie magisch-realisten uit te breiden. Het museum bezat nog niets van Koch, wel werk van de magisch-realisten Raoul Hynkes, Dick Ket, Wim Schumacher en Edgar Fernhout. Het stuk van Koch sluit bovendien aan bij andere fruitstillevens uit de collectie van het museum van bijvoorbeeld Balthasar van der Ast en Adriaen Coorte.