DAF Trucks herrijst als feniks uit de as

ROTTERDAM, 3 SEPT. Sommigen gaven het nieuwe bedrijf nog geen jaar. De commerciële schade van de surséance en het faillissement van het oude DAF zou te groot zijn geweest en de vrachtwagenmarkt verkeerde in een te diepe malaise. Maar anderhalf jaar na haar start bewijst de nieuwe vrachtwagenonderneming DAF Trucks dat de schade kennelijk reuze is meegevallen, dat de klanten het merk redelijk trouw zijn gebleven.

In de eerste helft van dit jaar behaalde DAF Trucks een netto winst van maar liefst 39,2 miljoen gulden, aanzienlijk meer dan de winst van 10 miljoen over geheel 1993. Dat boekjaar telde voor het bedrijf (dat op 2 maart '93 werd opgericht) overigens slechts tien maanden. Voor de tweede helft van dit jaar verwacht DAF Trucks zelfs nog een beter resultaat dan over de eerste zes maanden. De produktie gaat de laatste drie maanden van dit jaar omhoog van 48 naar 60 trucks per dag.

Bij deze fraaie resultaten moet wel onmiddellijk worden aangetekend dat de Europese truckmarkt, althans in een aantal voor DAF belangrijke landen (met name Nederland en Engeland), bezig is zich fors te herstellen. De winstmarges staan overigens nog wel steeds onder druk omdat veel fabrikanten nog kampen met onderbezette produktiecapaciteit. Maar het gaat geleidelijk aan beter op de truckmarkt en de vooruitzichten voor de rest van dit jaar en voor 1995 zijn gunstig.

De meest bepalende factoren voor het succes van DAF Trucks vormen evenwel het feit dat de onderneming met een schone lei kon beginnen. Het was verlost van de schulden van het oude DAF en van de zwaar verliesgevende activiteiten van het Britse Leyland. DAF Trucks kon zich beperken tot de kernactiviteiten: de produktie en verkoop van zwaardere trucks, het meest winstgevende segment van de bedrijfswagenmarkt. Weliswaar verkoopt de onderneming daarnaast ook nog de lichtere vrachtauto's van het verzelfstandigde Leyland Trucks, maar het Nederlandse bedrijf loopt daarop geen echt risico meer.

De nieuwe aandeelhouders van DAF Trucks (de banken en de Nederlandse en Vlaamse overheid) zorgden vanaf het begin voor een gezonde financiële basis met een fors eigen vermogen en daardoor voldoende leencapaciteit voor het financieren van expansie.

Die riante situatie heeft DAF Trucks, dat op directievoorzitter Cor Baan na werd voorzien van een compleet nieuwe top, fraai weten uit te buiten. De lessen van de oude DAF zijn kennelijk geleerd. Bij het beleid staan efficiency en flexibiliteit in de produktie voorop. Men wil vooral niet vervallen in de fout van het oude DAF. Dat kwam mede door een te groot aantal personeelsleden in vaste dienst in moeilijkheden toen de markt instortte en massaal vrachtwagens op voorraad werden gebouwd.

Flexibiteit is het credo van DAF Trucks. De onderneming neemt daarom liever tijdelijk personeel in dienst om, als de marktvooruitzichten dat toelaten, een klein deel van die mensen een vast dienstverband aan te bieden. Het bedrijf wil ook beslist vasthouden aan produktie in een eenploegen-systeem omdat daarmee de produktie-omvang sneller kan worden aangepast aan de vraag uit de markt. Om eind dit jaar toch al 60 trucks per dag te kunnen maken wordt voorlopig (tot medio 1995) gewerkt met een tijdelijke avondploeg. Ook daarmee zal volgens het bedrijf de nodige flexibiliteit behouden blijven.

Bij de werving van nieuwe medewerkers genieten ex-DAF-werknemers die begin 1993 massaal op straat kwamen te staan nog steeds de voorkeur. Een aantal ontslagenen van toen is al weer bij DAF Trucks actief. Inmiddels is het aantal ex-Daffers dat nog werkzoekend is en ook zou kunnen werken al teruggelopen tot circa 180 mensen. Een deel daarvan volgt momenteel omscholingscursussen en kan mogelijk straks alsnog een baan vinden bij de truckfabrikant.

De prestaties van DAF Trucks tot nu toe mogen er zijn: het bedrijf benadert nu al qua winstgevendheid het oude DAF in zijn beste jaren. Door investeringen in een nieuwe lakstraat voor chassis en in de assemblagelijnen kan de produktie in de tweede helft van 1995 worden opgevoerd van 6 tot 8 trucks per uur. Daarmee komt de produktiecapaciteit uit op ruim 70 trucks per dag. Als dat niveau ook echt wordt gehaald komt de nieuwe onderneming al dicht in de buurt van het maximale aantal voertuigen dat het oude DAF ooit heeft gemaakt. Maar die produktieomvang is geen doel op zichzelf: uitgangspunt is en blijft dat slechts zoveel vrachtwagens worden geproduceerd als er zijn verkocht.

Een van de molenstenen om de nek van het oude DAF was de eigen lease- en financieringsmaatschappij. In de slechte marktsituatie van dat moment bleek DAF Finance steeds meer te zijn gebruikt als instrument om marktaandeel te kopen. En de risico's van die financiering waren niet voldoende afgescheiden van het normale bedrijf. Bij het nieuwe bedrijf is aan die praktijk onmiddelijk een eind gemaakt. Financiering en leasing, onmisbare verkoopinstrumenten voor elke truckfabrikant, zijn volledig uitbesteed. Inmiddels heeft DAF Trucks een raamakkoord gesloten met Lease Plan, dochter van DAF's aandeelhouder en huisbankier ABN Amro. In Nederland, België, Engeland en Zwitserland zullen activiteiten worden ontplooid onder de naam DAF Lease, maar dat zal geheel voor rekening en risico gebeuren van Lease Plan. In Duitsland zullen deze activiteiten lopen via de Frankurter Kreditbank, een andere ABN-dochter.

De tragische ondergang van het oude DAF is bij ex-werknemers, toeleveranciers, en houders van DAF-aandelen en -obligaties beslist nog niet vergeten. Het neemt niet weg dat Nederlands enige truckfabriek in een nieuwe gedaante weer redelijk snel is opgekrabbeld. Het marktaandeel is licht stijgend, vooral in het segment boven de 15 ton. Maar met marktaandeel van 6 of 7 procent blijft DAF Trucks een betrekkelijk kleine speler op de Europese markt. Oud-minister Andriessen van economische zaken voorspelde al bij de start begin vorig jaar dat het bedrijf over enkele jaren toch naar een partner zou moeten omzien. Voor de directie van DAF Trucks is echter het streven naar samenwerking of fusie nog geen urgent agendapunt. “De onderneming kan op dit moment goed op eigen benen staan. Maar we bestaan nog maar zo kort. We moeten eerst maar eens laten zien dat we stevig in de markt staan”, zegt een woordvoerder. Hij herhaalt dat DAF Trucks wel geïnteresseerd is in samenwerking op het gebied van componenten. “Maar op dit moment is dat niet actueel, er zijn daarover geen gesprekken gaande.”