Verpleegkundigen in actie tegen 'gebroken beloften'

Steeds meer ziekenhuizen hebben een overschot aan leerling-verpleegkundigen, voor wie na hun opleiding geen plaats is. Ontslagen leidden dit jaar al enkele malen tot acties. Gisteren was het Eindhovense Catharinaziekenhuis aan de beurt.

EINDHOVEN, 2 SEPT. Net uit de nachtdienst gekomen liggen enkele leerling-verpleegkundigen verveeld voor de deur van het flatgebouw aan de Pisanostraat. De bezetting van het gebouw, waar hun opleiding is gevestigd, is vlekkeloos verlopen: de eerste leraar die het gebouw betrad werd gedwongen zijn sleutels in te leveren en dringend verzocht het pand te verlaten. Deuren en liften werden gebarricadeerd, docenten naar huis gestuurd.

De ongeveer dertig bezetters hebben een duidelijke eis: ze willen een baan. “Neem de ontslagbrief terug en laat ons gewoon werken in het ziekenhuis”, luidt hun actieleus. Het Eindhovense ziekenhuis ontsloeg de voltallige eindexamenklas van dertig leerling-verpleegkundigen die over drie weken hun diploma zouden krijgen. Door het overschot aan verpleegkundigen en door de hoge opleidingskosten acht het ziekenhuis, ondanks eerder gedane beloften, de voorgenomen maatregelen noodzakelijk. Het arbeidsbureau verleende deze week een ontslagvergunning, de bijna afgestudeerde leerlingen werden hiervan woensdag op de hoogte gesteld.

Daarna begon het ziekenhuis met een nieuwe groep van dertien leerlingen-in-opleiding. “Dat kunnen wij niet verkroppen”, zegt Laura Schrale, woordvoerder van de actievoerders. “Wij hebben bijna vier jaar keihard gewerkt voor dit diploma en worden op straat gezet terwijl de mensen die vandaag zouden beginnen nu al zeker zijn van een arbeidsovereenkomst. Zo'n aannamebeleid moeten we tegenhouden.”

Belofte maakt schuld, menen de actievoerders. In het jaarverslag 1992 van het Catharinaziekenhuis garandeerde het hoofd verpleegkundige dienst H. Stroeks iedereen nog een baan. “Iedereen die op dit moment bij het Catharinaziekenhuis in opleiding is of nog moet beginnen aan de opleiding moet kunnen rekenen op een vaste baan en als het aan mij persoonlijk ligt blijft die arbeidsgarantie tot in de lengte van dagen bestaan”, schreef hij destijds.

Toen de leerlingverpleegkundigen in 1990 aan hun opleiding begonnen werden hen naar eigen zeggen gouden bergen beloofd. Verpleegkundige S. Dankbaar: “Ik was ziekenverzorger maar wilde hogerop. Na deze opleiding zou automatisch een arbeidsovereenkomst volgen voor onbepaalde tijd. Dus zegde ik mijn baan op en ben overgestapt.” Dat het allemaal anders zou lopen had de directie van het Catharinaziekenhuis niet voorzien, aldus de directeur.

De vakbond voor verpleegkundigen, NU'91, staat achter de acties van de leerlingverpleegkundigen in Eindhoven. M. van Erp heeft een aantal tips gegeven en is steeds aanwezig in het actiecentrum om de bezetters te adviseren. De bond maakte al eerder mee dat ziekenhuizen proberen zich van hun leerlingverpleegkundigen te ontdoen. Zowel in Veldhoven, Purmerend, Gorinchem, Bolsward als Helmond werd de bond bij acties ingeschakeld om ontslagen te voorkomen. In het Elkerliek-ziekenhuis in Helmond draaide de directie de ontslagen terug, in Bolsward stelde de kantonrechter de bond in het gelijk.

Noemde voormalig staatssecretaris van volksgezondheid, H. Simons, vorig jaar het probleem nog “incidenteel”, nu spreken ziekenhuizen van een “structureel” probleem. De redenen voor het ontslag zijn volgens de directie het sterk gedaalde verloop onder het personeel en de vele herintredende vrouwen. Directeur G. van den Broek: “We hebben structureel dertig verpleegkundigen te veel. Dat is precies de omvang van deze groep van verpleegkundigen. Over een paar jaar kan het weer anders zijn. We zullen beter moeten plannen.” Het ziekenhuis heeft drie groepen verpleegkundigen afgezegd. In maart is een opleiding niet doorgegaan en dat geldt ook voor de groepen van december en maart 1995. Omdat de directie hoopt dat de tijden veranderen heeft zij deze maand de groep wel gewoon laten doorgaan. Die zouden in juni 1998 kunnen rekenen op een arbeidsovereenkomst.

Vanochtend hebben de demonstrerende verpleegkundigen hun actie verlegd van hun opleidingsgebouw naar de centrale hal van het aangrenzende ziekenhuis, nadat de directie hen had gesommeerd de administratie, die ook in de flat is gevestigd, te ontruimen. Ze blijven echter bij hun eis. Actievoeren is een goede examenvoorbereiding, vinden ze. Over drie weken moeten de studenten examen doen. Enkele leerlingverpleegkundigen nemen hun scripte nog een keer door. Anderen overhoren elkaar op de gang aan de hand van oude tentamenvragen. De staking zal het examen wat hen betreft niet beïnvloeden. Wel zijn de leerlingverpleegskundigen benieuwd naar de reactie van de directeur bij de diploma-uitreiking.