Rus Rozdjestvenski dirigeert met humor

Concert: Rotterdams Philharmonisch Orkest. Dirigent: Gennadi Rozdjestvenski. Programma: Rimski-Korsakov, Sjeherazade; Sjostakovitsj, Hypothetically Murdered; Johann Strauss, Hommage au publique russe en Niko Polka. Gehoord 31/8 in de Grote Doelenzaal te Rotterdam.

Als een kleine magiër stond hij weer eens tussen de strijkers van het Rotterdams Philharmonisch Orkest, de Russische dirigent Gennadi Rozdjestvenski, die op onnavolgbaar ontspannen manier het openingsconcert van het nieuwe seizoen in de tot de nok gevulde Doelen leidde. Het rostrum, dat zijn korte gestalte wat zou kunnen verheffen, heeft hij nooit nodig. Hij laat het achterstevoren plaatsen, zodat het hekje toch als een soort ruggesteun kan functioneren. Hoogteverschil zou hem maar hinderen bij het communiceren met het orkest, dat zijn onconventionele gestiek gretig volgt, overtuigd als het is van zijn grote artistieke persoonlijkheid. 'In der Beschränkung zeigt sich der Meister'.

Bij Rozdjestvenski, deze weken tevens juryvoorzitter van het Amsterdamse Kondrasjin Dirigentenconcours, is van het tacteren slechts het hoognodige overgebleven. Wat verkeersagentachtige armbewegingen doen de rest. Maar zijn hele wezen drukt, hoe summier ook, alles uit wat de muziek te zeggen heeft. Zelden klonk de symfonische suite uit Duizend en een nacht van Rimski-Korsakov sprookjesachtiger dan onder zijn suggestieve leiding. Elk tutti en iedere obligaatpartij wist hij een ademloze spanning te verlenen, daarbij gesteund door de uiterst betrokken spelende, beurtelings fraai solerende musici. Bij Rozdjestvenski wordt musiceren de bezigheid die met het woord 'spelen' wordt aangeduid. Vandaar ook zijn kostelijke presentatie van de luchtige circusact Hypothetically Murdered, die uit de pianoversie van een verloren gegane Sjostakovitsj-partituur uit 1931 werd vervaardigd. Wat een gevoel voor humor om de laatste noten weg te wuiven en het podium af te wandelen nog voor er kon worden geapplaudisseerd. Het orkest had er al evenveel plezier in als in de potpourri over Russische muziek en de Niko Polka van Johann Strauss. Het zal wel de enige keer van het seizoen zijn dat de orkestleden zich ook als zangers mochten laten horen.