Veel hogescholen leveren scherpe kritiek op kabinet

ROTTERDAM, 1 AUG. Uniforme driejarige basisopleidingen in het HBO zullen vrijwel zeker halfbakken bachelors afleveren. Met deze kritiek op de onderwijsplannen van het kabinet heeft de voorzitter van de HBO-raad, A. van der Hek, vanmiddag het studiejaar aan de Leidse Hogeschool geopend.

Hij is bereid te praten over variatie in studieduur, maar een algehele verkorting van de cursusduur met één jaar acht hij uit den boze. “Als we niet oppassen”, waarschuwde hij, “zit de samenleving straks opgezadeld met studenten die kansarm zijn op de arbeidsmarkt.”

Datzelfde vrezen ook collegevoorzitters van hogescholen elders in het land, zo bleek vandaag uit hun openingsredes, die het begin van het hogeschooljaar inluidden en zonder uitzondering in het teken stonden van de Haagse plannen. Deze week beginnen 260.000 HBO-studenten aan een nieuw studiejaar.

“We moeten geen onvoldragen opleidingen aanbieden”, aldus college-voorzitter C. Waal van de Hogeschool Rotterdam en Omstreken. Zijn collega A. van Antwerpen van de Hogeschool Zeeland zei: “Een driejarige opleiding komt neer op afschaffing van stages en afstudeeropdrachten. En die zijn nu juist onmisbaar als voorbereiding op de beroepspraktijk.”

Ook de geplande bezuiniging van ruim een miljard gulden op de studiefinanciering vond geen genade in de ogen van de verschillende sprekers. In haar rede aan de Rotterdamse Hogeschool pleitte E. Vogelaar, vice-voorzitter van de vakcentrale FNV, voor studietoelagen die in de vorm van academiebelasting moeten worden terugebetaald. De Rotterdamse college-voorzitter stelde voor terug te keren naar het oude systeem toen studiefinanciering afhankelijk was van de draagkracht van ouders en de prestaties van de desbetreffende student. College-voorzitter Koeman van de Hogeschool IJsselland daarentegen opperde de toekenning van studiefinanciering over te laten aan hogescholen, die vervolgens zelf per student moeten beslissen over de duur en hoogte van de toelage.

Dat gaat Van der Hek te ver: “Ik ben voor een helder onderscheid tussen uitgaven voor onderwijs en uitgaven voor studie en levensonderhoud van studenten”, zei hij in Leiden. “Een vermenging van budgetten kan er alleen maar toe leiden dat de hogeschool of studenten de dupe worden.”

Over de mogelijke mastersfase - de beperkt toegankelijke vervolgopleiding - waren de inleiders wel te spreken. In feite is die er al op veel hogescholen, maar worden ze alleen erkend door Engelse opleidingen. Wel stelden de sprekers dat iedere 'bachelor' bij die opleiding terecht moet kunnen.

In de ogen van veel voozitters heeft het kabinet verzuimd een duidelijke keuze te maken. Tegelijkertijd 500 miljoen bezuinigen op het hoger onderwijs èn overschakelen op een Angelsaksisch model moet wel spaak lopen, lieten ze weten.