Toename heupfracturen veroorzaakt door langer dijbeen

Overal in de wereld, ook in Nederland, is het aantal heupfracturen de afgelopen 50 jaar sterk toegenomen. Er wordt gezegd dat dit het gevolg is van de veroudering van de bevolking en de daarbij horende botontkalking. Botontkalking verhoogt immers de kans op botbreuken. Uit statistische gegevens blijkt echter dat de toename in heupfracturen daarmee nooit geheel verklaard kan worden. Zo werden er in Nederland in 1972 3416 vrouwen wegens een heupfractuur in het ziekenhuis opgenomen en in 1987 waren dat er 8075. In diezelfde tijd nam het aantal vrouwen boven de 65 jaar toe van 792.341 naar 1.104.839. Dat betekent dat er per 100.000 vrouwen boven de 65 jaar in 1972 431 heupfracturen en in 1987 veel meer: 731. Er moeten dus nog andere factoren een rol spelen. Er is gedacht aan voeding, lichamelijke activiteit en een meer zittende manier van leven, maar bewezen is er niets (Netherlands Journal of Medicine 1991; 38:51-8).

In The British Medical Journal van 20 augustus komen onderzoekers uit het Nieuwzeelandse Auckland nu met een totaal andere verklaring. Recent is aangetoond dat er een direct verband bestaat tussen de lengte van de dijbeenhals en het risico op heupfracturen. De hals van het dijbeen is het schuine stuk bot dat de schacht van het dijbeen met de kop verbindt. In dat gebied treden de meeste heupfracturen op. De Nieuwzeelanders zijn nu op het idee gekomen om röntgenfoto's uit de vijftiger jaren met die van nu te vergelijken. Daaraan konden ze aflezen dat de hals van het dijbeen bij de gemiddelde mens in de tussenliggende veertig jaar duidelijk langer is geworden. Tegelijk is de doorsnede van de dijbeenhals nauwelijks groter geworden. Dat de lengte van de dijbeenhals de laatste veertig jaar zo toegenomen is, is niet zo vreemd, want dat hangt samen met een algehele toename in lichaamslengte, vermoedelijk door een betere voeding tijdens de puberteit. De Nieuwzeelandse onderzoekers wijzen erop dat hun gegevens als consequentie hebben dat de 'epidemie van heupfracturen' van de laatste decennia niet eenvoudig kan worden bestreden.