Patijn overlegt met ministerie; Spreekverbod voor Nordholt gevraagd

AMSTERDAM, 1 SEPT. Burgemeester Patijn en de procureur-generaal van Amsterdam Van Randwijck willen dat de hoofdstedelijke hoofdcommissaris Nordholt zich op geen enkele wijze nog publiekelijk uitlaat over politieke en justitiele zaken.

Direct-betrokkenen in de top van Justitie en het openbaar bestuur analyseren dat een ontslag onvermijdelijk wordt als Nordholt zich niet houdt aan de nieuwe instructies. In het Amsterdamse korps gaat men ervan uit dat Nordholt zich “niet het zwijgen laat opleggen”.

Procureur-generaal Van Randwijck heeft hoofdofficier van justitie H. Vrakking eergisteren in een brief opgedragen Nordholt te laten weten dat de politiechef zich niet meer mag uitspreken over justitiele kwesties. Burgemeester Patijn heeft begin deze week met de ambtelijke top van het ministerie van binnenlandse zaken “in algemene zin” de wettelijke criteria doorgenomen die gelden voor de vrijheid van meningsuiting voor ambtenaren als Nordholt, aldus bevestigt het ministerie.

De procureur-generaal laat in zijn brief blijken zeer onstemd te zijn dat Nordholt zich dit weekeinde in interviews met Het Parool en de Telegraaf ontpopt heeft als “de kroonridder van de gerechtigheid”. Het steekt Justitie dat de hoofdcommissaris suggereert dat het oude IRT-team ongeoorloofde opsporingsmethodes heeft gebruikt maar dat niemand dat aan de commissie heeft verteld omdat men “niet onder ede is gehoord”. Daarmee trekt Nordholt impliciet de integriteit van anderen in twijfel, schrijft Van Randwijck. Vrakking moet voor 7 september maatregelen treffen, blijkt uit de brief die ook in afschrift is gezonden naar Patijn en het ministerie van justitie. Van Randwijck wil geen toelichting geven op de brief.

Volgens een woordvoerder van Patijn heeft de burgemeester na het weekeinde “in een gesprek onder vier ogen” eerder gemaakte afspraken met Nordholt “herbevestigd”. Die afspraken houden in dat Nordholt de burgemeester op de hoogte moet houden van uitspraken over de politie en hem vooraf moet consulteren over politiek gevoelige zaken. “Je moet elkaars functioneren niet onmogelijk maken”, aldus de woordvoerder. Eerder ontkende de burgemeester dat hij na het weekeinde nader met Nordholt zou spreken.

Het handelen van Patijn en Van Randwijck wordt ingegeven door de wens de autonome positie van Nordholt te beeindigen. Justitie vreest dat Nordholt door een eigengereid optreden het onderzoek in strafzaken bemoeilijkt. Van Randwijck is met name gevallen over het feit dat de politiechef in het openbaar kritiek blijft uiten op methoden van Justitie. Hij verwacht dat advocaten in Amsterdam nu keer op keer conform de opvatting van Nordholt de rechtmatigheid van het werk van Justitie in twijfel zullen trekken. De Amsterdamse politie weigert commentaar.

Volgens verscheidene betrokkenen maakt Patijn zich op voor een harde confrontatie binnenskamers als Nordholt de afspraken opnieuw met voeten treedt.

Pag.3: Korps houdt rekening met confrontatie

Bij zijn aantreden in Amsterdam, enkele maanden geleden, heeft Patijn de vrijheid ingeperkt die zijn voorganger Van Thijn aan Nordholt had gegeven in zijn openbare optreden. Patijn onderstreepte dat hij eerst verantwoordelijke voor de politie is. Uitspraken over actuele politiek zouden voortaan uitsluitend na overleg met en instemming van Patijn door Nordholt worden gedaan.

In het gesprek met Patijn, afgelopen maandag, is volgens Binnenlandse Zaken in het algemeen doorgenomen welke criteria in de Ambtenarenwet zijn opgenomen om de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren als Nordholt te beperken. Deze bepalen dat “de juridische grenzen” van een ambtenaar als Nordholt zich beperken tot het “goed of ongestoord functioneren van de openbare dienst”. Aanleiding voor het gesprek vormde de IRT-affaire.

Bij de Amsterdamse politie en op het stadhuis gaat men er vanuit dat Nordholt zich niet het zwijgen op laat leggen. “We zijn benieuwd hoe lang het nog duurt. Twee maanden of een half jaar?”, aldus een naaste medewerker van Patijn. In het korps gaat men ervan uit dat Nordholt zich in het openbaar blijft uiten. “Het is een uiterst integere man, hij moet doorgaan met openbare uitspraken over elk onderwerp dat hij in het belang van de politie vindt”, zegt bestuurslid F. Kruyser van de grootste hoofdstedelijke vakbond, de Amsterdamse Politie Vakorganisatie APV. H. van Rijn, voorzitter van de Nederlandse Politiebond NPB in Amsterdam, wacht in spanning af. “Laat hij het op een conflict met Patijn aankomen? Ik kan het me niet voorstellen want hij zegt dat hij wil blijven. Aan de andere kant is het ondenkbaar dat hij zich het zwijgen laat opleggen.”