De Honey baby

Je gaat naar de Gamma om schroeven en bouten en komt terug met een struikje in een pot. Deze snelle impulsmarkt wordt voor de circa 4000 Nederlandse boomkwekers in ons land steeds belangrijker. Om daar op in te spelen zijn veredelaars naarstig op zoek naar geschikte kandidaten. Geen woest groeiende struiken met slingerende ranken, maar wel veel geur en kleur, liefst maandenlang.

Honey Baby is een nieuwe dwergkamperfoelie die perfect in dat plaatje past. Hij is zachtgeel en geurig, bloeit als een gek en doet het leuk in een klein hoekje van de tuin of in een bloempot op terras of balkon. Onlangs won Honey Baby op het Plantarium in Boskoop een Zilveren Medaille.

De meeste klimplanten worden pas aantrekkelijk als ze een zekere hoogte hebben bereikt, maar de nieuwe aanwinst bloeit van meet af aan. Hij verbloeit van lichtcrème naar okergeel en vertakt zeer sterk, waardoor een compacte groeivorm met maar weinig klimmende ranken ontstaat. Aan het einde van elke scheut ontstaat weer een bloemknop.

“Hij blijft maar bloeien, zo'n plant bloeit zichzelf dood”, zegt dr.ir. P.C. de Jong, sortiments- en gebruikswaardeonderzoeker bij het Proefstation voor de Boomkwekerij in Boskoop. “Maar dat geeft niet, want 80 procent van de gebruikers gooit hem sowieso weg als hij na een paar maanden is uitgebloeid. Ze laten hem niet op het terras of het balkon staan tot het volgende seizoen. Op de impulsmarkt wordt de behoefte niet gecreëerd door een gat in de tuin, het gaat meer om een gat in de portemonnaie. Die struikjes zijn ook leuk om als kadootje te geven in plaats van een bos bloemen.”

Aan de introductie van de nieuweling is twintig jaar onderzoek vooraf gegaan. “Binnen het bestaande sortiment vindt men prachtige kamperfoelies, maar de meeste bloeien vrij kort”, constateert De Jong. “Daarom waren we op zoek naar een doorbloeiende gele kamperfoelie. We hebben al een witte en een rode, nu nog een gele, zo luidde de gedachte.”

Belgica select

In het veredelingsprogramma werden diverse geelbloeiende kamperfoeliesoorten als oudersoorten opgenomen, waaronder Lonicera japonica 'Halliana' . Daarvan zijn de bloemen de eerste dag wit en daarna donkergeel. Dit is de vader van de nu bekroonde selectie Honey Baby.

De moeder is Lonicera periclineum 'Belgica Select'. Die is vrij lichtgeel van kleur, maar bloeit vrij lang. Deze eigenschap hoopte men in andere selecties te ontwikkelen. 'Doorbloeien' wil in feite zeggen, dat iedere scheut meteen weer een bloemknop maakt. Deze eigenschap is genetisch bepaald. De kunst is, om ouderplanten met deze eigenschap op te sporen en deze weer in de nakomelingen tot uitdrukking te brengen. Daar kunnen jaren overheen gaan.

Soortskruisingen zijn vaak verre van eenvoudig en ook de leden van het geslacht Lonicera (kamperfoelie) lieten zich niet van harte kruisen. Een van de kruisingsouders bleek volstrekt onbruikbaar omdat hij zich nergens mee liet kruisen, hij moest uiteindelijk uit het project worden geschrapt. Ook de kruising tussen de ouders van Honey Baby verliep niet echt lekker. Lonicera japonica komt uit Japan en het is een heel ander type dan de 'Belgica select'. De japonica heeft in elke bladoksel twee bloemknoppen. De 'Belgica select' bloeit heel anders, die vertoont zoals veel kamperfoelies een compact, in elkaar gedrongen bloemhoofdje vol bloemen.

Na de kruising werd wel zaad gezet, maar kiemen ho maar. Ook in de natuur vertonen kamperfoeliezaden vaak een jarenlange kiemrust. Pas als de harde zaadwand tenslotte is verteerd en alle chemische remstoffen die de kieming tegenhouden uit het zaad zijn verdwenen, komt de groei op gang. Om deze problemen te omzeilen werden de embryo's na de diverse kruisingen uit de zaden geprepareerd en verder opgekweekt in de reageerbuis.

Zo had het proefstation eind jaren tachtig zo'n 800 nieuwe kamperfoeliekandidaten op het veld staan. Een daarvan trok meteen de aandacht vanwege zijn uitbundige bloei en compacte groei. Ook een andere selectie, Lonicera x brownii 'Orange drops', een klimplant met mooie grote bloemen, heeft dit jaar de finale gehaald en was eveneens op het Plantarium te bewonderen. Van de rest werd niets meer vernomen.

Een enthousiaste bloei gaat vanzelfsprekend ten koste van de vegetatieve ontwikkeling en dat kan uiteindelijk tot een dwergvorm leiden. “In de natuur maakt zo'n kamperfoelie geen schijn van kans”, aldus De Jong. “Die blijft op de bosbodem achter en daar is het veel te donker.”

Wat staat er over vijf jaar bij de Gamma? “Op de impulsmarkt is de keus op dit moment nog niet zo groot”, aldus De Jong. “We onderzoeken van alles, ook vaste planten en nieuwe dwergselecties van Pieris japonica. We hebben nog heel wat in de pijplijn! Maar wat er uitkomt is een andere vraag.”