Toestellen 4: Begin een koudwaterwinkeltje

Als je aan het strand bent en het is warm krijg je dorst. Een slokje koud water zou lekker zijn. Er zijn wel strandtentjes of cafeetjes waar water te koop is, maar waarom geld betalen als je je eigen koude water kunt maken? Dat doen de Bedoeïnen in de Sahara ook. Hoe? Ze nemen water mee in een fles die ze hebben omwikkeld met stof. Ze maken de stof nat. Die fles hangen ze terzijde van hun kameel, ze galopperen door de woestijn, de wind strijkt langs de natte stof, het hierin opgenomen water verdampt en terwijl het dat doet onttrekt het warmte aan de fles met het water dat daarin zit en zo wordt dat koud. Hoe het precies werkt, word je later op natuurkunde uitgelegd. Nu weet je alleen dat je niet bezweet 'op de tocht' moet gaan staan omdat je dan 'kou vat'. Maar je laat het water in deze fles expres 'kou vatten.' Gelukkig waait het op het strand meestal.

Wat heb je nodig? Om te beginnen: weer een plastic fles van anderhalve liter. Drie stevige stokjes van ongeveer een halve meter lang. Een redelijke hoeveelheid touw. De kurk van een champagnefles. Een limonaderietje, recht of met een 'elleboog' erin. Een steen. Twee blokjes. Een lange lap. Drie of vier postbode-elastiekjes. Het is allemaal vlug gevonden behalve de postbode-elastiekjes die, voorzover ik weet, alleen in Nederland worden gebruikt. Als je naar het buitenland gaat, zorg dan altijd dat je veel van die elastiekjes bij je hebt.

Dit zijn de handelingen:

1. Maak van de stokjes een driepoot door eerst aan de einden inkepingen te maken en er dan stevig touw om te binden.

2. Wikkel de fles in de lap of lappen en doe er naar behoefte elastiek omheen. Bij erg voddige lappen moet meer elastiek worden gebruikt. Een keer dubbel, en het elastiek zit precies strak genoeg om de fles.

3. Neem de champagnekurk en snij het bovenste deel met het metalen hoedje eraf. Het onderste deel is 'konisch', kegelvormig.

4. Boor een gat in het onderste deel waar je het rietje door kunt steken. Het gat moet zo nauw zijn dat het niet lekt.

5. Hang de fles aan het onderste deel op. Het beste is het als je aan het einde van het touw en aan de top van de driepoot haakjes van omgebogen ijzerdraad maakt. Niet op de tekening te zien, want die haakjes zijn te klein om weer te geven. Zet de steen voor de driepoot zodat het voorste deel erop kan steunen. De blokjes dienen om te beletten dat de fles gaat rollen.

6. Maak een piepklein gaatje onderaan de fles en plak dit dicht met plakband.

7. Vul de fles met water uit de kraan. Doe de kurk erop en de wasknijper op het rietje.

8. Hang de fles op en maak de lap nat. Zeewater, kraanwater, dat hindert niet. Laat hem een poos hangen.

9. Probeer het gekoelde water door eerst het plakband van het kleine gaatje onderaan (dus nu de bovenkant) weg te halen en dan de wasknijper van het rietje.

Koud water!

Zoals met de vorige toestellen is het met dit ook weer veel gepruts en proberen voor het stevig in elkaar zit en het werkt. Je moet er geduld voor hebben. Het is geen lego waarbij alles meteen precies op elkaar past. Maar als het klaar is, ziet het er mooi uit.

Je kunt er een afdakje boven maken, een stuk of wat flessen naast elkaar hangen en nog een fles erboven hangen waaruit via een klein gaatje voortdurend water op de lappen van de eerste fles druppelt (bijna automatisch), en heb je er een stuk of vijf op een rij, probeer dan een koudwaterwinkeltje te beginnen: voor vijf cent een bekertje. Maak er op een bord reclame voor. Zo kun je in de vakantie geld verdienen.