YESHAYAHU LEIBOWITZ (1903 - 1994); Omstreden geleerde

TEL AVIV, 18 AUG. Professor Yeshayahu Leibowitz, de omstreden Israelische intellectueel, is vannacht op 91-jarige leeftijd in zijn slaap in zijn woning in Jeruzalem overleden. Met uitzonderlijk grote kennis van de joodse godsdienst en wereldcultuur nam deze orthodoxe jood vooral na 1967 standpunten in die beukten op de nationale consensus.

Hij was geobsedeerd door het “vernietigende effect” dat er van de onderdrukking van de Palestijnen in de bezette gebieden op de joodse waarden uitging. Kort na de Zesdaagse oorlog in 1967 behoorde hij met David Ben Gurion tot de eersten die opriepen de toen veroverde gebieden te verlaten.

In zijn bijtende kritiek ging deze grote redenaar zelfs zover dat hij de Israelische politiek jegens de Palestijnen als “nazistisch” bestempelde. Hij riep soldaten op te weigeren in de bezette gebieden te dienen en veroordeelde de in 1982 door de regering-Begin begonnen Libanese oorlog.

Enkele dagen voor zijn dood sprak hij tegenover een vriend zijn waardering uit voor de vredespolitiek van premier Yitzhak Rabin. “Ik heb nooit gedacht dat hij dat (Yasser Arafat de hand drukken) zou doen”, zei hij.

Professor Leibowitz kwam ook regelmatig met zijn opvatting over de noodzaak tot scheiding van “synagoge van staat” in botsing met de rabbijnen.

De laatste tijd bezon hij zich ook op de plaats van de vrouw in de joodse godsdienst. Hoewel vereerd door de toekenning van de prestigieuze 'Israel-prijs' weigerde hij deze onderscheiding enkele jaren geleden in ontvangst te nemen.

Vanmorgen wordt professor Leibowitz door Israels leiders herdacht als een van de grootste persoonlijkheden uit de moderne joodse geschiedenis. Radio Israel besteedt grote aandacht aan het heengaan van een man die als wetenschapper, filosoof, en joodse vernieuwer zijn stempel op het leven in Israel heeft gezet.

Professor Leibowitz werd in Riga geboren, studeerde voor zijn emigratie naar Palestina in Berlijn en Zwitserland scheikunde en filosofie. Hij verdiende zijn sporen onder andere als een van de hoofdredacteuren van de Hebreeuwse Encyclopedie.