DINEREN IN EEN ANDER RESTAURANT

Na een afwezigheid van ruim anderhalf jaar keerde Stanley Menzo zaterdagavond terug op de plek waar hij hoort: onder de lat bij een topclub. PSV presenteerde hem tegen FC Barcelona één helft aan het Eindhovense publiek. Of een nieuw leven ook een gelukkiger leven zal worden voor Menzo staat nog niet vast. De lotgevallen van een bevlogen keeper.

Aad de Mos vertrok geen spier toen hem zaterdagavond na de nederlaag tegen Barcelona (1-0) werd gevraagd of hij al wist wie de voorkeur krijgt om Hans van Breukelen op te volgen. Stanley Menzo of toch Ronald Waterreus, die van Roda JC werd overgenomen. De Mos verkondigde dat hij nog geen keuze heeft gemaakt (“we spelen nog twee grote toernooien”) en dat pleit niet in het voordeel van Menzo, de zesvoudige ex-international.

Waterreus vocht in de tweede helft als een leeuw. Blesseerde zelfs Hagi, die daardoor ontstak in woede, bij een actie buiten zijn doelgebied. En had het geluk dat Barcelona was uitgeblust, terwijl Menzo in de eerste helft herhaaldelijk de toen nog geïnspireerde WK-sterren Stoitsjkov en Hagi voor zich zag opdoemen. De voormalige Ajax-doelman kreeg dan ook het enige doelpunt van de wedstrijd te verwerken. Amor scoorde uit een perfecte voorzet van Hagi.

Verder verliep het debuut van Stanley Menzo in het Philips-stadion toch vlekkeloos. Hij kreeg na drie minuten al het publiek achter zich, toen hij Stoitsjkov op de rand van het stafschopgebied te snel af was. En weer drie minuten later wist hij een hard schot van de Bulgaar via de paal te keren. Daarna volgde nog een goede kopbal buiten het elfmetergebied en een kolderieke actie met Hagi waarbij beide met elkaar meeliepen, zonder bal. Want die had Hagi te zacht richting doel getikt. Menzo later: “Keepen is een kwestie van details. Je moet ook geluk hebben. Weet je nog dat Pagliuca in de WK-finale de bal uit zijn handen op de paal liet glippen? Als dat een doelpunt was geweest, dan zou die man vreselijk zijn afgeserveerd.”

Stanley Menzo kan zich er van alles bij voorstellen. Na een blunder in de Europa-Cupwedstrijd tegen Auxerre, toen hij de bal in eigen doel sloeg, zegde trainer Louis van Gaal het vertrouwen in hem op. Zijn staat van dienst, 250 wedstrijden in tien seizoenen Ajax, was plotseling niets meer waard. Van Gaal gaf tweede doelman Van der Sar het vertrouwen en dat deed de trainer ook aan het begin van het vorige seizoen.

Toen wist Menzo dat er voor hem geen toekomst meer was in Amsterdam. De Mos, die de in Paramaribo geboren doelman in het begin van de jaren tachtig bij Zeeburgia had weggehaald voor Ajax, drong er deze zomer op aan dat hij naar Eindhoven kwam om Hans van Breukelen op te volgen. De komende weken zal duidelijk worden of De Mos voor de routine van Menzo kiest of voor de toekomst met de talentvolle Waterreus.

Menzo maakt zich nog niet zo druk over de gecreëerde concurrentiestrijd met de bijna 24-jarige Limburger. “Ik vind het niet zo belangrijk dat ik geen basisplaats heb. Ik moet gewoon zorgen dat de keuze op mij valt. En dat kan als ik uitga van mijn eigen kwaliteiten. Alleen ik ben belangrijk, daarna komt iemand anders. PSV was voor mij de enige optie in Nederland. Anders had ik naar het buitenland gemoeten. Er waren geen alternatieven. Dit is voor mij een perfecte oplossing. PSV wil weer terug naar de top van Europa. Wat dat betreft zijn de belangen hetzelfde.”

De multiraciale samenleving van Amsterdam vormde voor Menzo een vertrouwde omgeving. In Eindhoven voelde hij zich echter ook direct thuis. “Zoals Amsterdam dat heeft, bezit ook het zuiden zijn eigen charmes. De mensen zijn hier gemoedelijker, zachter, gastvrij en minder zwart wit. Dat bevalt me wel. Het is net of je een keer een ander restaurant bezoekt. Verandering van spijs doet eten. Als ik hier in de binnenstad loop, word ik direct herkend. En wensen de mensen me succes.”

In Brabant zal hij in elk geval zijn steun en toeverlaat Frans Hoek moeten missen. Toen de keeperstrainer een jaar weg was bij Ajax, ging het met de vorm van Menzo ook een stuk minder. “Hij heeft me altijd veel vertrouwen gegeven. Ik zal gebruik blijven maken van zijn kennis. Het moest eens gebeuren dat we uit elkaar gingen. Ik zal hem inderdaad missen als vriend en trainer. Maar ik heb geen afscheid van hem genomen. In de voetbalwereld kom je elkaar altijd weer een keer tegen.”

Op zijn dertigste slaat Stanley Menzo, die een vliegbrevet op zak heeft voor een éénmotorigvliegtuig, een nieuw hoofdstuk open in zijn tot nog toe bewogen keepersloopbaan. Die begon eigenlijk pas goed toen Johan Cruijff in De Meer als trainer de scepter zwaaide. Tal van hoogtepunten werden door de jaren heen afgewisseld door smetjes. Zijn interlandcarrière ging eigenlijk in rook op tijdens de interland tegen Polen in De Kuip. Menzo beoordeelde in het najaar van 1992 een schot van Kosecki verkeerd, waardoor Kozminski vrij kon scoren en de Oosteuropeanen op voorsprong kon brengen. Oranje raakte daardoor geheel de kluts kwijt en kwam na een nog grotere achterstand uiteindelijk met 2-2 goed weg. In de volgende interland tegen Turkije mocht Ed de Goey zijn opwachting maken. In het voorjaar van '93 raakte Menzo ook zijn basisplaats bij Ajax kwijt.

Hij zegt dat hij wat heeft opgestoken van die ervaringen. Anderhalf jaar in de luwte heeft een positieve uitwerking gehad op zijn persoonlijke ontwikkeling en zijn kwaliteiten als keeper. Hoe paradoxaal dat ook klinkt, want in het tweede team van Ajax kan hij toch niet veel hebben bijgeleerd.

“In technisch opzicht niet. Maar ik weet nu wel hoe ik me in geestelijk opzicht op een wedstrijd moet voorbereiden. Ik heb bij Ajax altijd een grote druk op mezelf gelegd. Ik ben een keeper met heel veel energie. Dat ontlaadde zich in de wedstrijd, maar soms op de verkeerde momenten. Ik was te veel met mezelf bezig. Ik ben erachter gekomen dat ik de avond voor de wedstrijd niet per se stil moet zitten voor de buis, met de benen op tafel. Het is niet slecht voor mijn concentratie als ik bijvoorbeeld naar de film ga. Gisteravond zijn we tot tien uur naar huizen gaan kijken. Dat was vroeger ondenkbaar. Iedereen bleef thuis op de avond voor de wedstrijd, dus ik ook. En verder is het zo, als je aan top staat ben je zo met je sport bezig dan heb je geen oog meer voor de dingen die om je heen gebeuren. Op het moment dat je onder die druk vandaan komt, zoals ik het afgelopen anderhalf jaar, ga je veel meer andere zaken onderscheiden in het leven.”

Het fenomeen Stanley Menzo verdient een nieuwe kans. In Eindhoven kan hij afrekenen met een roemrucht verleden. “Ik heb wel vaker gezegd dat ik altijd degene ben die de klappen krijgt. Onder Cruijff kreeg ik veel kritiek omdat ik als vliegende keep moest functioneren. Dat was toen uniek, nu speelt de helft van alle keepers op de wereld zo. Een paar jaar geleden liet ik eerst tegen PSV de bal los (waarna Kalusha scoorde, red.) en een week later tegen Utrecht gebeurde mij hetzelfde. In De Galgenwaard werd ik echter vastgehouden. De scheidsrechter had het niet gezien. Een week later overkwam het De Goey ook, alleen werd hij niet aangeraakt. De scheidsrechter floot echter wel. Ik was de eerste met een fel gekleurd shirtje, dat omschreven werd als een pyama. Nu lopen ze er allemaal mee. Ik heb het met Frans Hoek weleens over Raimond van der Gouw van Vitesse gehad. Zijn carrière verliep tot nog toe rimpelloos. Altijd een zesje. Maar het is toch ook fijn om een keer een negen of een tien te halen. Mijn carrière was tot nog toe veel spannender. En ik heb belangrijke ervaringen opgedaan.”