Kok verwacht volgende week akkoord voor 'paars' kabinet

DEN HAAG, 5 AUG. Formateur W. Kok hoopt volgende week de fracties van PvdA, CDA en D66 een regeerakkoord voor een paarse coalitie te kunnen voorleggen. “De marges zijn vandaag zienderogen kleiner geworden”, zei hij gisteravond na afloop van drie lange onderhandelingsrondes. Kok benadrukte tegelijk dat “er natuurlijk altijd nog complicaties kunnen optreden, zelfs bij het aanzoeken van de bewindslieden”.

Vanavond moeten de belangrijkste knopen op financieel-economisch gebied worden doorgehakt. Fractievoorzitter Bolkestein (VVD) sprak gisteren het bericht van zijn woordvoerder en Tweede-Kamerlid C. Cornielje tegen dat zijn partij nieuwe eisen had gesteld aan het bedrag dat een paars kabinet moet bezuinigingen. Cornielje meldde gisteren tegenover deze krant dat deze week nieuwe bedragen bekend waren geworden die het zittende kabinet had doorgeschoven, hetgeen tot extra ingrepen zou nopen. Later op de dag zei Bolkestein echter dat het nog steeds om zo'n 4,3 miljard gaat. “Daar is echter niets bij wat niet ook de vorige week al bekend was”.

Bij het begin van de onderhandelingen vanmorgen zei waarnemend fractievoorzitter J. Wallage (PvdA) niet uit te sluiten dat Volksgezondheid een aparte minister vergt. Tot nu toe werd deze zware portefeuille steeds door een staatssecretaris beheerd. De VVD heeft zich al eerder voor een ministerschap voor Volksgezondheid uitgesproken. Wallage zei vanmorgen dat “we eens goed moeten nadenken over de vraag of sommige gigantische portefeuilles van staatssecretarissen ook in verhouding staan tot hun rol”. Een aparte minister zou echter de zetelverdeling (5-5-4) in een paars kabinet kunnen doorkruisen die VVD-leider Bolkestein eerder suggereerde en die gisteren door Kok nog eens “een schot zeer dichtbij de roos” werd genoemd.

Voormalig VVD-leider H. Wiegel heeft vanmorgen in de Telegraaf zijn “verontrusting” uitgesproken over de paarse onderhandelingen. Wiegel, die kandidaat staat voor de VVD-fractie in de Eerste Kamer, zei te vrezen voor de herkenbaarheid van het liberale programma in het 'paarse' regeringsbeleid. “Ik heb het idee dat er voor de VVD een aantal heel slechte punten in het ontwerp-programma van de heer Kok zitten”, aldus Wiegel in een toelichting. Hij vindt dat de lastenverlichting niet voldoende uit de verf komt, terwijl de “zekerheden van het basispensioen voor de ouderen ook dreigen te worden aangetast. Ook wordt de studietoelage voor de jongelui uit de middengroepen geschrapt. De VVD heeft juist voor die middengroepen altijd een grote belangstelling gehad.” Hij zei te hopen dat Bolkestein “de strakke lijn uit de vorige onderhandelingen over een paars kabinet weet vol te houden. In een paars kabinet zal het nogal eens twee tegen één worden: PvdA en D66 tegen de VVD. Daarom moeten er een aantal stevige plechtankers in het regeerakkoord zitten.”

In een reactie op de uitlatingen van Wiegel zei VVD-leider Bolkestein vanmiddag: “Wiegel mag zijn mening geven. Wij hebben onze eigen verantwoordelijkheid en ook andere partijen hebben achterbannen.” Eerder vandaag zei Bolkestein dat hij het liberale gedachtengoed “niet zal verkwanselen”, waarbij hij verwees naar de lastenverlichtingen voor de middeninkomens die zijn partij tot stand zal brengen.

PvdA-onderhandelaar Wallage dat hij wel begrip kan opbrengen voor de huiver in de achterban van PvdA en VVD ten aanzien van de paarse coalitie. “Zo proef ik ook bij mijn eigen achterban hier en daar wel enige angst”, aldus Wallage.