Afvaltoeristen storten afval langs snelwegen en op bouwterreinen; Barendrechter dumpt afval na invoering dure zak

Inwoners van Barendrecht vinden het vuilnissysteem in de gemeente te duur en trekken er met stinkende zakken op uit hun afval te lozen.

BARENDRECHT, 18 JULI. Stiekem 's ochtends de vuilniszakken in de achterbak van de auto laden. Oppassen dat de buren het niet zien. Dan rijdt de afvaltoerist naar containers op een bouwterrein, de baas in Ridderkerk of een Rotterdamse buitenwijk en dumpt daar zijn vuilnis. “Drievierde van de Barendrechters doet het”, zegt een stel dat afval op parkeerplaatsen langs de snelweg loost.

Vuilnis het gesprek van de dag in Barendrecht. De gemeente heeft het principe 'de vervuiler betaalt' gevolgd en een nieuw verzamelsysteem ingevoerd. De reinigingskosten gingen met 15 gulden per maand omlaag, in de supermarkt kunnen voor dat bedrag acht vuilniszakken worden gekocht. Het afval van groente, fruit en uit de tuin (GFT) moet in doorzichtige zakken, de rest in blauwe zakken. Wie weinig afval 'produceert' - en dus minder zakken gebruikt - is goedkoper uit.

Volgens een rapport van het Afval Overleg Orgaan hebben veertien gemeenten een dergelijk systeem van 'dure vuilniszakken'. Na invoering boden de inwoners gemiddeld de helft minder afval aan. Wel hadden sommige gemeenten te maken met 'ontwijkgedrag' van mensen die hun afval buiten de gemeentegrens dumpten. In Barendrecht daalde de hoeveelheid aangeboden huisvuil na het invoeren van de nieuwe zakken spectaculair, met 70 tot 80 procent. De gemeente schat na onderzoek dat 20 tot 30 procent daarvan het gevolg is van dumping.

Een jonge huisvrouw neemt haar vuil mee naar de container van haar baas in Rotterdam. “En dat van mijn buren gaat ook mee. Vertel mij maar wat daar op tegen is. Iedereen doet het. Het is lekker goedkoop.” Ze bespaart dubbel door te profiteren van de verlaging van de reinigingkosten en geen blauwe of doorzichtige zakken te kopen. De buurgemeenten Rotterdam en Ridderkerk zijn de Barendrechtse afvaltoeristen beu. Zij hebben schadevergoedingen ingediend van respectievelijk 600.000 en 42.000 gulden. Dit zijn de kosten van het ophalen van extra Barendrechts vuil in hun gemeente, menen de reinigingsdiensten. Maar de Barendrechtse wethouder C. Silvis (Milieu) betaalt geen cent. “Wij gaan de schade die Rotterdamse voetbalsupporters hier aan de bushokjes aanrichten ook niet op de gemeente Rotterdam verhalen.”

Ridderkerk en Rotterdam moeten maar van Silvis aannemen dat Barendrecht alles tegen het afvaltoerisme doet. Wie de nieuwe zakken echt niet wil gebruiken kan het gescheiden vuil bij het vuilstortstation afleveren. De prijs van de blauwe zak is tot twee gulden verlaagd om onwilligen te stimuleren.“De gemeente geeft toe aan de meerderheid” zegt een Barendrechtse milieufanaat, die zich afvraagt of ze in plastic verpakte bleekselderij had moeten weigeren. “Bij mij thuis wordt alles uitgezocht en gescheiden aangeboden. Mijn kinderen worden knettergek van me, maar ik doe het voor hun toekomst. Zelfs het afval in hun prullenbakken controleer ik.”

De dumpende buren zijn haar een doorn in het oog. “Ze zijn te lui om hun GFT-afval naar het vuilstortterrein te brengen, maar ze rijden wel een uur rond om van hun grijze zak af te komen. Ik ken zelfs een jonge onderwijzer die dumpt. Dat is toch geen voorbeeld voor de kinderen?”

Maar een beetje burgerlijke ongehoorzaamheid kan geen kwaad, vindt een man die in een keurige nieuwbouwwijk zijn hond uitlaat. Hier en daar staat een enkele blauwe zak te stinken. “Het is de schuld van de gemeente, die in haar arrogantie een systeem heeft ingevoerd waar niet eens een marktonderzoek aan vooraf is gegaan”, zegt de man, die ook 'wel eens' zijn vuilnis dumpt.

Misschien heeft de gemeente fouten gemaakt bij de introductie van de blauwe zak, maar de schuld ligt bij de Barendrechters, vindt Silvis. “Mensen zoeken de goedkoopste weg, zelfs als ze daarvoor een stinkende zak in de auto moeten stoppen. De verwende Barendrechter moet wennen aan een strikt beleid. Dat duurt even.”

De reinigingspolitie zal extra controles uitvoeren. Wie met een grijze zak op dumpen betrapt wordt krijgt een boete van 80 gulden. “Daarom ga ik niet dumpen, al zou ik best willen”, zegt een man. Voor zijn gevoel heeft hij sinds de invoering van de gescheiden inzameling dubbel zoveel afval. “We doen zo ons best”, valt zijn vrouw hem bij. “We pletten alles, scheiden alles, maar de blauwe zak is snel vol. Dan staat hij te stinken want hij wordt maar eens in de twee weken opgehaald. Waarom kan Barendrecht niet zoals andere gemeentes een containersysteem invoeren?” De vuilnismannen zijn het plezier in hun werk kwijt. “Mensen proppen de zak zo vol mogelijk. Dat spaart een nieuwe uit. Het zijn kleine zakjes, zodat ik dieper en vaker moet bukken en last van mijn rug krijg. De straat is nooit mooi schoon. Ratten en vogels kruipen in de zakken”, klaagt een vuilnisman. Hij had ook liever containers gehad, maar die komen er niet. Containers bezoedelen het straatbeeld, zegt Silvis. Bovendien zouden de kosten van containers voor de Barendrechters hoger zijn dan die van het huidige systeem.

“Nou en”, zegt een Barendrechtse. “Al worden de zakken gratis, ik weiger ze principieel. Omdat ik het een belachelijk systeem vindt.” Een andere vrouw propt de omstreden zakken in haar fietstas. “Ik blijf ze duur vinden”, zegt ze. “Een maand of twee geleden nam mijn man de grijze zakken nog mee naar zijn werk. Maar hij kreeg last van zijn rug. Toen moest ik deze rotzakken nemen.” Ze kijkt rond of niemand haar hoort. “Er zitten verraders in Barendrecht. De buurvrouw loert elke dag of ik niet stiekem een grijze zak gebruik.”