Schrempp gaat Daimler Benz leiden

Hij rookt en drinkt en werd vier jaar geleden tijdens een diner bij zijn mentor Edzard Reuter (49) geroepen tot de hoogste post bij Daimler Benz-dochter Deutsche Aerospace (Dasa). Gisteren volgde Schrempps nieuwste promotie: op 24 mei 1995 volgt hij Reuter op als bestuursvoorzitter van Europa's grootste industriële onderneming Daimler Benz.

Hij staat te boek als een tamelijk onconventionele, praktijkgerichte manager. De van de vrachtwagendivisie van Mercedes Benz afkomstige Schrempp werkte geruime tijd in de Verenigde Staten en Zuid-Afrika voordat hij via en tussenstop bij Mercedes in 1989 bij Dasa als bestuursvoorzitter de voor hem relatief onbekende wereld van de lucht- en ruimtevaart binnenstapte. Maar binnen afzienbare tijd had de voortvarende manager ook in die sector de toon voor zijn beleid gezet. Het huzarenstukje van Schrempp was vorig jaar de overname van Fokker, waardoor Dasa met de Fokker 100 voor het eerst de beschikking kreeg over de produktie van een volledig eigen straalvliegtuig.

De manier waarop Fokker door Dasa werd ingelijfd is karakteristiek voor de werkwijze van Schrempp, die eerst voormalig Fokker-voorzitter Erik-Jan Nederkoorn de stuipen op het lijf joeg met de mededeling dat hij met een aantal Europese concurrenten van Fokker een nieuw regionaal straalvliegtuig voor de korte afstand wilde ontwikkelen, om daarna Nederkoorn te laten weten dat hij als alternatief Fokker wel wilde overnemen, mits Dasa dan een meerderheidsbelang in de Nederlandse vliegtuigfabriek zou kunnen krijgen.

Het optreden van 'bedrijfslieveling' Schrempp werd door zijn hoogste baas Edzard Reuter met instemming bekeken. Voor Reuter stond het daardoor al vroegtijdig vast dat Schrempp met zijn charismatische kwaliteiten en het gemak waarmee hij ook internationaal als manager opereerde de man bij uitstek was om leiding te geven aan het 366.700 tellende internationale concern Daimler Benz. Dat groeide onder Reuters leiding in de tweede helft van de jaren tachtig uit van een voornameljk op auto's gericht concern (Mercedes Benz) tot een veel breder technologie-concern.

Aangemoedigd door de Duitse regering en grootaandeelhouder Deutsche Bank werden in ijltempo bedrijven als elektronica-gigant AEG, en lucht- en ruimtevaartbedrijven als MTU, MBB en Dornier aan Mercedes toegevoegd. Voor industriële advisering en financiering werd een aparte divisie (Debis) in het leven geroepen.

De nieuwe industriële kolos had de tijd echter tegen. Deutsche Aerospace, dat voor ongeveer 38 procent deelneemt in Airbus, zag zijn inkomsten sterk kelderen door een diep gewortelde crisis in de internationale luchtvaart, waaronder ook het door Dasa verworven Fokker ernstig leed. Door het einde van de koude oorlog stortte tevens het defensie-imperium van Dasa in elkaar. Schrempp reageerde onmiddellijk door een politiek uit te stippelen om minder afhankelijk te worden van de defensie-gunsten van Bonn. Zo besloot hij tot het schrappen van ongeveer 10.000 banen bij Dasa. Schrempp week daarbij geen centimeter voor de moord en brand schreeuwende vakbonden, hetgeen hem het imago van een bikkelharde onderhandelaar bezorgde.

Volgend jaar staat hij in Stuttgart voor de immense opgave Daimler definitief door de grootste crisis van zijn bestaan te slepen. Daimler wil zich daarbij grotendeels terugtrekken op zijn activiteiten in de autoindustrie - Mercedes heeft het concern ten slotte groot gemaakt - en de luchtvaartindustrie. In beide sectoren heeft de komende Daimler-topman Jürgen Schrempp zijn sporen ruimschoots verdiend.