Oranje alsnog eerste in poule na moeizaam bevochten zege

ORLANDO, 30 JUNI. Niet de volgende tegenstander Ierland, noch de eerste plaats in de groep, maar vooral het gegeven dat het Nederlands elftal niet hoeft te verkassen voor de achtste finale, woog het zwaarst na de moeizame overwinning op Marokko (2-1). Dankzij de bizarre ontknoping in de laatste speelronde van Groep F werd Oranje groepswinnaar en kon plotseling het meest onwaarschijnlijke scenario tevoorschijn worden gehaald: een verlengd verblijf in Orlando, waar Nederland volgende week maandag speelt tegen Ierland.

De spelers voelen zich langzamerhand thuis in Orlando. De geruchten dat sommige internationals genoeg hebben van de afzondering in Lake Nona, zijn kennelijk uit de lucht gegrepen. En voor het weer hoeft Oranje niet naar andere delen van Amerika, want warm is het overal.

Advocaats taktiek is nog te weinig afgestemd op de omstandigheden. Tot nog toe zouden de spelers het concept niet naar behoren hebben uitgevoerd. Ondanks het bevredigende resultaat tegen Marokko speelde het Nederlands elftal weer onder zijn normale niveau, maar het gaat te ver om bepaalde spelers aan de schandpaal te nagelen. Welke voetballogica geldt immers nog bij een temperatuur van 48 graden Celsius, zoals gisteren in de kokendhete Citrus Bowl?

Toch maakt Oranje het zich nog steeds onnodig moeilijk met een driemans-verdediging. Advocaat wil de voetbalwereld verrassen met een tactiek die te veel risico's inhoudt. Maar ook de buitenspelers worden te zwaar belast. Advocaat moest gisteren eerst Van Vossen (kramp) en vervolgens Overmars (uitgeput) vervangen. De linksbuiten en de rechtsbuiten moeten zowel aanvallen als verdedigen, maar door de hitte kunnen ze die dubbele taak niet optimaal uitvoeren. Als ze nog de kracht hebben om een voorzet te geven, is het gevoel voor de bal verdwenen. Bovendien staat er zelden een aanvaller klaar om er iets mee te doen.

Advocaat liet Frank Rijkaard gisteren om tactische redenen aan de kant. Hij koos voor Aron Winter, omdat de speler van Lazio Roma meer loopvermogen heeft. Rijkaard liet achteraf weten daar geen negatieve conclusies uit te trekken. Tegen de Ieren is hij vrijwel zeker weer van de partij, omdat Jan Wouters een tweede gele kaart heeft gekregen en daardoor is geschorst voor de volgende wedstrijd. Advocaat had erop gerekend dat op de rechterflank het loopwonder Daoudi zou worden opgesteld, een speler die enorme afstanden kan overbruggen. Maar zijn collega-coach Blinda had maar liefst zeven frisse krachten ingezet en toevallig zijn beste spelers een vrije dag gegeven. Winter kreeg pas later in de wedstrijd met Daoudi te maken. Hij speelde, ondanks af en toe wat slordig balverlies, een redelijk goede wedstrijd.

Na het weinig effectieve optreden van Roy tegen België hoopte Advocaat op de impulsen van karaktervoetballer Peter van Vossen. Die gok bleek goed uit te pakken. Kort voor rust ging hij een onmogelijke actie aan. Op wilskracht passeerde hij Samadi en Neqrouz. Hij had nauwelijks nog kracht genoeg om Bergkamp aan te spelen, maar de centrumspits corrigeerde het zwakke tikje in zijn richting met een sierlijke stiftbal langs de doelman.

Drie minuten na de hervatting kon een geheel vrijstaande Nader een voorzet van Hadji simpel inschieten. Koeman en De Boer stonden erbij en keken ernaar. De krachtenverslindende en zenuwslopende tweede helft was nog maar net begonnen.

De Marokkanen kregen steeds meer greep op het middenveld. Het was een bevlieging van Dennis Bergkamp die voor de overwinning zorgde. De bij Inter verguisde spitsspeler passeerde sierlijk zijn directe tegenstander Triki, die hem de hele wedstrijd weinig speelruimte had gegeven. Vervolgens bediende hij de voor Van Vossen ingevallen Bryan Roy, die voor het doel stond om 2-1 in tikken. Daarmee bewees de nieuwe aanwinst van Nottingham Forest nog eens dat hij ook in een twee-spitsensysteem zou kunnen renderen. Eventueel met Peter van Vossen ter assistentie en Dennis Bergkamp in zijn geliefde positie als aanvallende middenvelder daarachter.

De koele cijfertjes van deze wedstrijd pleitten niet bepaald voor het risicovolle voetbal dat Advocaat tot dusverre heeft gehanteerd. De Marokkanen konden elf keer het Nederlandse doel bestoken, slechts drie keer minder dan het zogenaamd aanvallend ingestelde Oranje. De cornerverhouding was vier voor de Marokkanen tegen zeven voor Nederland. Daarnaast had Oranje nogal wat overtredingen nodig om balverlies te corrigeren: zeventien tegen Marokko slechts dertien.

Het Nederlands elftal heeft vandaag een vrije dag. Dat biedt Dick Advocaat de gelegenheid om met zijn technische staf van gedachten te wisselen over de strategie tegen de Ieren. Oranje verloor in de voorbereiding op het WK in Tilburg met 1-0 van de Ieren. Advocaat weet dat hij een vol middenveld kan verwachten, waardoor het aannemen van de bal nauwelijks tot de mogelijkheden behoort.

Een versterkte Nederlandse defensie zou voor een ontlasting in de middenlinie kunnen zorgen, maar gisteravond leek Advocaat dit niet van plan te zijn. “De Ieren spelen met vier verdedigers, vijf middenvelders en één spits. Dan heeft het voor ons geen zin om met meer dan drie spelers in de defensie te spelen.”