Operatie 'Gouden Kalf'; Lagere straffen in rechtszaak wisselkantoren

AMSTERDAM, 30 JUNI. In de rechtszaak tegen de van witwassen verdachte geldwisselkantoren heeft de rechtbank van Amsterdam gisteren zes mannen veroordeeld tot straffen variërend van drie jaar, waarvan een jaar voorwaardelijk en 100.000 gulden boete, tot negen maanden waarvan drie voorwaardelijk met een boete van 25.000 gulden.

De Israeliërs werden veroordeld wegens deelname aan een criminele organisatie. Er waren in de 'Gouden Kalf'-zaak straffen geëist tot vijf jaar onvoorwaardelijk.

Bij de bepaling van de aanzienlijk lagere strafmaat nam de rechtbank, onder leiding van mr. R. van Os-Lang, in overweging dat de overheid had toegestaan dat andere instellingen dan bancaire konden deelnemen aan het proces van geldwisselen.

Met 'operatie Gouden Kalf' wilde de Amsterdamse politie de “explosieve groei” beteugelen van de meer dan honderd wisselkantoren in de hoofdstad. De uit vijf vestigingen bestaande “geldwisselkantooronderneming” werd gezien als “een belangrijke schakel in het witwassen van criminele gelden”. Er werden door de fiscale inlichtingen- en opspsoringsdienst (Fiod) 31 arrestaties verricht en 700.000 gulden aan vreemde valuta in beslaggenomen. Het televisieprogramma Nova bracht de actie in beeld.

Twee tot drie keer in de week reisden medewerkers van de wisselkantoren naar Brussel of Antwerpen om Nederlandse guldens of Amerikaanse dollars op te halen. De Israelische onderneming, die onder meer een pizzeria annex wisselkantoor op het Damrak exploiteerde, wisselde voor ruim honderdzeventig miljoen gulden aan vreemde valuta. Volgens de politie waren er ook aanwijzingen dat de geldwisselaars betrokken waren bij de financiering van een internationaal cocaïnetransport. De officier van justitie kon deze betrokkenheid echter niet aantonen en liet de aanklacht hieromtrent vallen. De aanklacht heling werd gisteren door de rechtbank nietig verklaard. Het was de rechtbank niet duidelijk geworden om welke bedragen het zou gaan en van welke misdrijven die afkomstig waren.

Een getuige die in Israel werd verhoord verklaarde dat niet de Israeliers die terechtstonden maar het wisselkantoor Thomas Cook de wisselaar was voor Colombianen van het Cali-kartel. Een andere belangrijke getuige, de Nederlandse spijtoptante in Rome 'La bella' Bettien, legde een verklaring af waaruit, naar tijdens de terechtzitting bleek, het sterke vermoeden rees dat zij de Israelische wisselaars met een andere Israelische organisatie verwarde.

Ook verdacht de politie de wisselaars ervan systematisch hun buitenlandse klanten te hebben opgelicht. Er zouden zelfs stuivers zijn opgepoetst om ze als vijfjes te uit te geven. Uiteindelijk bleef de officier de Israeliers heling, belastingontduiking, oplichting en deelname aan een criminele organisatie tenlaste leggen. Alleen op dat laatste punt is iedereen veroordeeld. Een aantal betrokkenen is ook veroordeeld wegens oplichting.

Volgens de Amsterdamse advocaat mr. A. Moszkowicz, is de uitspraak van de rechtbank zeker een felicitatie waard. “De politie heeft van een muis een olifant gemaakt, en de rechter heeft van die olifant weer een muis gemaakt.” Moszkowicz wees er eerder op dat Politie en OM door hun medewerking aan het tv-programma Nova “een stroom van negatieve publiciteit over de verdachten op gang had gebracht”.

Ook advocaat Eisemann, betrokken bij de verdediging, was zowel tevreden over de geringe strafmaat als over de motivatie van de rechtbank dat de overheid medeverantwoordelijk was geweest voor het ontstaan van zoveel wisselkantoortjes.