'Delors' speelt niet in Scandinavië

Onverwacht binnenstappen bij een familie die stevig aan het ruziën is, kan uiterst ongemakkelijk zijn. De drie Noordse landen die eind vorige week op het eiland Korfoe het verdrag over hun toetreding tot de Europese Unie tekenden overkwam zoiets. Ze troffen de leiders van de Twaalf midden in de ruzie over de vraag wie Jacques Delors mag opvolgen als voorzitter van de Europese Commissie.

De delegaties van Finland, Zweden en Noorwegen kregen de gelegenheid de ruzie van nabij mee te maken, want ze mochten als waarnemers het debat achter de gesloten deuren bijwonen. En het viel niet mee. De Finse minister van buitenlandse zaken, Heikki Haavisto, kwam naar buiten met de verzuchting dat Finland moet leren een veel scherpere tong te hebben en dat het een veel zelfzuchtigere politiek zal moeten volgen als het voor zichzelf moet opkomen in de Unie, zo wist het dagblad Helsinki Sanomat te melden.

In oktober en november gaan Finnen, Zweden en Noren naar de stembus om zich per referendum over toetreding uit te spreken, maar hoe hoog de emoties over Europa ook oplaaien, de ruzie over de opvolging lijkt nauwelijks een rol te spelen in de drie Scandinavische landen.

Reijo Kemppinen, hoofd van de afdeling handel en publiciteit van het Finse ministerie van buitenlandse zaken, zegt dat de zaak onder het publiek volstrekt niet leeft. “Onder hoge ambtenaren en politici die bij de toetreding zijn betrokken leeft wel een gevoel van spijt dat de Twaalf de kwestie op de top niet hebben kunnen oplossen. We hopen dat de huidige lidstaten voor medio juli een oplossing weten te bedenken. Maar het is een kwestie voor de Twaalf. Misschien dat deze of gene de kwestie zou willen gebruiken voor de anti-Europa campagne, maar ik betwijfel of zoiets zou aanslaan”, aldus Kempinnen.

Voor Zweden is het geruzie eerder een geruststellende gedachte, vindt Cecilia Bunstedt, woordvoerder van het ministerie van buitenlandse zaken in Stockholm. “Belangrijke beslissingen moeten kennelijk nog altijd met unanimiteit worden genomen. Groot-Brittannië blokkeert op zijn eentje een benoeming en de andere landen moeten daar gewoon rekening mee houden.” Ze verwacht niet dat de opvolgingsstrijd gebruikt zal worden in de campagne tegen de toetreding. “Als dat mocht gebeuren, dan is de argumentatie ook andersom te gebruiken”, aldus mevrouw Bustedt, die overigens constateert dat de kwestie momenteel in het geheel niet speelt. “De echte zaken waarover men zich zorgen maakt, zijn de nieuwe regels die van kracht worden als Zweden toetreedt, daar spitst de discussie zich op toe. “Ik heb geen enkele aanwijzing dat de kwestie Delors een rol speelt in het Europa-debat”, zegt Toivo Sjörian van het SIFO, het Zweedse NIPO.

De Noorse premier, Gro Harlem Brundtland, verwees afgelopen dinsdag, bij het begin van de campagne voor toetreding tot de Europese Unie, op het belang van dat andere akkoord dat op Korfoe werd getekend, tussen de Unie en Rusland. “Het is niet logisch dat Noorwegen als naaste buur van Rusland niet zou meedoen aan dit handels- en samenwerkingsakkoord, dat zal leiden tot een Russische integratie in de Europese gemeenschap”, aldus Brundtland, die aankondigde dat zij zich de komende maanden tot het uiterste zal inspannen om de aarzelende bevolking ervan te overtuigen dat er eigenlijk geen alternatief is voor toetreding tot de Europese Unie. Ze verklaarde met tevredenheid terug te kijken naar Korfoe. Over de opvolgingskwestie ook van haar geen woord.

Volgens de laatste peilingen is een meerderheid van de Finnen voor toetreding, een grote meerderheid van de Noren tegen, terwijl Zweden iets meer tegenstanders dan voorstanders telt.