China: democratie Hongkong wordt in '97 weer geannuleerd

PEKING, 30 JUNI. China heeft vandaag de aanvaarding door de Wetgevende Raad van Hongkong van het democratisch hervormingsprogramma van gouverneur Chris Patten als irrelevant van de hand gewezen.

De regering in Peking herhaalde het dreigement dat China de hele nieuwe democratische structuur onmiddellijk na de soevereiniteitsoverdracht op 1 juli 1997 zal ontmantelen.

Chris Patten won tegen de verwachtingen in de stemming in de raad (Legislative Council - Legco) met een ruime marge. Na een marathonzitting van ruim 17 uur, tot vanmorgen vroeg, stemden 32 afgevaardigden voor zijn hervormingen, 24 tegen, bij twee onthoudingen. Patten had voor zijn plannen zwaar gelobbyd en harde deals in Westminster-stijl gemaakt. Het hele gekozen liberaal-democratische blok onder leiding van Martin Lee stemde voor en zo ook de onafhankelijke benoemde leden.

De Liberale Partij, een conservatieve groep van grote zakenlieden met belangen in China stemde tegen nadat zij zelf een slap aftreksel van Pattens voorstellen als amendement had ingediend, maar dat werd verworpen. Eén gekozen onafhankelijk lid, de zeer assertieve Emily Lau, stemde eveneens tegen omdat zij de voorstellen van Patten te matig vond en onmiddellijke rechtstreekse verkiezingen van alle zestig leden van de raad eiste.

Directies van grote Britse bedrijven en banken hebben ook harde druk op de zakelijke vertegenwoordigers in de raad uitgeoefend met het oog op hun belangen in China. Volgens de agenda van Patten zal het aantal direct gekozen leden van de raad van 20 tot 39 worden verhoogd, 10 zullen door rechtstreeks gekozen wijkraden worden gekozen en de rest middels getrapt kiesrecht uit functionele kieskringen. Waarnemers zijn unaniem van mening dat Patten een eclatante, tactische overwinning heeft behaald maar zijn hervormingen kunnen 1997 alleen overleven als er voor die tijd nog een ingrijpende politieke omwenteling in China komt.

Over de aanvaarding van de ingrijpende wijzigingen in Hongkong's politieke structuur zei de woordvoerder van het Chinese ministerie van buitenlandse zaken, Shen Guofang, vanmiddag dat China in alle ernst opnieuw benadrukt dat alle nieuwe regelingen eindigen op 30 juni 1997. “Als resultaat van de afbreking van de Chinees-Britse onderhandelingen over regelingen voor de verkiezingen in 1994 en 1995, veroorzaakt door de Britten, zal de drietraps politieke structuur van Wetgevende Raad, gemeente- en wijkraden van Hongkong, ongeacht de manier waarop die tot stand gekomen is op 30 juni 1997 worden geliquideerd” aldus Shen.

Gouverneur Patten heeft hierop als reactie gegeven dat hij in geen enkele zin China's soevereiniteit na 1997 wil negeren maar dat er geen reden is om de instituties die hij nu gaat installeren ontmanteld zouden moeten worden omdat zij in overeenstemming zijn met het Brits-Chinese verdrag van 1984 en de Basiswet voor de 'Hongkong Speciale Administratieve Regio' na 1997. “Ik hoop vurig dat wij dit conflict als voorbij kunnen beschouwen en kunnen overgaan tot de orde van de dag in Hongkong”, aldus Patten.

Niet bekend