Charles is geen ongevoelig monster

LONDEN, 30 JUNI. “De langste reclamefilm ooit”; “een film om de was bij te strijken” en “een door en door onberaden avontuur”. Zo schreven de serieuze Britse kranten vanmorgen over de poging van de kroonprins Charles zich in een twee uur durende televisiefilm aan het Britse publiek te tonen 'zoals hij werkelijk is'. In de film, door twintig miljoen Britten bekeken, klaagt de prins over de voortdurende druk van media, waardoor het steeds moeilijker wordt “voor mensen die in mijn familie willen trouwen”.

De eerder gelekte uitlatingen van de prins over het losmaken van de banden tussen staat en kerk, en over zijn gebrek aan huwelijkstrouw waren voor het eerst in samenhang te zien. Charles pleit wil dat de koning “defender of the faiths” - in het meervoud - is in plaats van behoeder van de Anglicaanse kerk alleen. Hij ontkent van begin af aan ontrouw te zijn geweest, zoals Andrew Morton in zijn door Prinses Diana geïnspireerde boek heeft gesuggereerd. Maar hij werd het pas, zei hij, toen zijn huwelijk eenmaal onherstelbaar beschadigd was. Camilla Parker Bowles is en blijft “een zeer dierbare vriendin”, en “één van de vele vrienden zonder wie mijn bestaan ondragelijk zou zijn”. Een scheiding van Prinses Diana “is niet iets waar ik aan denk”, maar zou hoe dan ook “een persoonlijke, privé-beslissing” zijn.

De prins verklaarde zich tegen bezuinigingen op het leger en voor een vorm van dienstplicht waarbij jongeren sociale hulp verlenen. Het voornemen van de Britse regering het koninklijk jacht Britannia uit de vaart te nemen noemde hij een voorbeeld van “onze goede dingen niet op waarde weten te schatten”. Een referentie aan “koningshuizen op de fiets” - een hardnekkig beeld dat in Engeland bestaat over Het Huis van Oranje - ontlokte de prins de uitspraak dat hij niet tegen aanpassing aan de geest van de tijd is, “maar er is zoiets als goede en slechte smaak - en ik geloof toevallig in goede”.

De prins zei te geloven dat hij koning zal worden; “Ik bedoel, als het niet zover komt, is dat niet omdat ik ga zeggen dat ik het niet doe.” De melancholieke, eenzame uitstraling van de troonopvolger heeft zijn uitwerking op de meer meevoelenden onder de Britten niet gemist. Eerder vijandige Anglicaanse geestelijken reageerden nu milder, hoewel de mening over de toelaatbaarheid van een nu officiëel overspelige koning verdeeld blijft.

Anthony Holden, ooit zijn goedgekeurde biograaf maar nu criticus geworden, meent dat de prins teveel zeurt. Maar teerhartigen zullen die ene prinselijke traan niet kunnen vergeten, die langzaam naar beneden biggelt bij de slotakkoorden van het langzame gedeelte uit het dubbelvioolconcert van Bach. Geen ongevoelig monster dus, of een gek die met planten praat. Het wachten is nu op het nieuwste oordeel van het publiek en, eventueel, op de eigen documentaire van Diana.