'Aanpak olievervuiling op water moet beter'

DEN HELDER, 30 JUNI. Het opruimen van geloosde olie en chemicaliën op de binnenwateren en de Waddenzee kan aanmerkelijk beter. Privatisering van de bestrijding kan de doelmatigheid van activiteiten voor het opruimen van olielozingen aanzienlijk verbeteren. Alle overheidsvaartuigen zouden moeten worden uitgerust met materiaal ter bestrijding van olieverontreiniging. Meer oefening met oliekerende schermen is nodig en er is behoefte aan een centraal meldnummer voor verontreinigingen. Dit zijn de belangrijkste aanbevelingen die circa 200 deskundigen uit Nederland, België en Luxemburg gisteren opstelden tijdens een symposium over de bestrijding van olielozingen in Den Helder.

Volgens Rijkswaterstaat neemt het aantal lozingen en morsingen op de binnenwateren jaarlijks toe en wordt slechts 25 procent van de honderden tonnen geloosde olie, chemicaliën en andere produkten opgeruimd. De meeste verontreinigingen zijn relatief klein. Rijkswaterstaat acht ze niet bestrijdenswaardig. Ook is de vervuiling vaak al te verspreid wanneer het opruim-materiaal en de mensen eenmaal zijn gemobiliseerd. Een centraal meldnummer kan de “mobilisatietijd” aanmerkelijk bekorten.

Ook het beschikbare bestrijdingsmaterieel is niet altijd praktisch. In Nederland wordt de voorkeur gegeven aan oliekerende schermen boven chemische bestrijding. Die schermen zijn echter groot, zwaar en moeilijk te hanteren op een snelstromende rivier. Bovendien golft de verontreiniging vaak over het scherm heen of spoelt er onderdoor.

De experts pleiten daarom voor een grotere toepassing van absorberende schermen die met name geschikt zijn voor het opruimen van kleinere lozingen. Ze zijn bovendien veel lichter, één persoon kan ze hanteren en ze nemen weinig plaats in. Een speciale centrifuge perst de olie eruit, waarna zowel het scherm als de olie kunnen worden hergebruikt. Dit materiaal zou standaard op ieder overheidsvaartuig aanwezig moeten zijn, meent een aantal deskundigen. Deze schermen zijn echter alleen geschikt voor het verzamelen van lichte oliesoorten. Volgens de op het symposium vertegenwoordigde bedrijven is een combinatie van beide schermen in ontwikkeling.

Een van de innovaties op dit gebied is een systeem dat door Willser, een technische onderneming in Etten-Leur is ontwikkeld om vervuiling met olie of chemische stoffen op zee en op binnenwateren veel sneller en effectiever te bestrijden dan met conventionele 'veegboten' als de Small Agt mogelijk is. Het apparaat, de Oil Swallow, kan vanaf een schip worden bestuurd en zuigt de vervuiling om zich heen door middel van een hydraulische zuig-perspomp anderhalve meter naar beneden en scheidt de olie van het water. De olie kan in een scherm of op een schip worden opgevangen en het water wordt weer teruggepompt.