Politieagenten Den Bosch gaan harde criminelen 'adopteren'

DEN BOSCH, 29 JUNI. Korpschef E. van Hoorn van het district Brabant-Noord heeft een plan gemaakt waarbij politiemannen harde criminelen kunnen adopteren. Het gaat om een groep van 150 mensen tussen de 15 en 30 jaar die worden gekoppeld aan een politieman die ze gedurende een tijd begeleidt. Dit om te bereiken dat ze hun leven gaan beteren.

Volgens een politiewoordvoerder is het plan een variant op het project Change dat twee weken geleden bekend werd. Daarbij wordt geprobeerd een groep van ongeveer 30 notoire jeugdige inbrekers onder meer door het aanbieden van woonruimte en werk weer op het rechte pad te krijgen.

Het adoptie-plan wordt na de zomer verder uitgewerkt. De begeleidende politiemensen zullen de problemen met de criminelen bespreken en hen, zoals de politiewoordvoerder zegt, helpen bij het vinden van een oplossing om uit het circuit te komen.

Den Bosch was vorige week opeens brandpunt van de wereld. Vanuit alle hoeken van de aarde tot Australië toe meldden zich bij de gemeente media, die via persbureaus het 'grote' nieuws hadden opgevangen en dat vervolgens weergaven onder koppen als “Misdaad loont” en “Den Bosch verwent criminelen”.

En dat alles omdat de voorzitter van de ambtelijke werkgroep Integraal veiligheidsbeleid in de Brabantse hoofdstad in een vergadering had gezegd dat - gesteld dat hij een zoon had die elke keer maar weer het slechte pad op zou gaan - hij hem na het geven van een laatste kans uit huis zou schoppen. Waaruit zich gaandeweg de idee vormde om hardnekkige inbrekers te gaan begeleiden om ze nog een laatste kans te geven. “Dat is in ieder geval beter”, aldus hoogleraar strafrecht in Utrecht mr. C. Kelk, “dan hem achter de tralies te zetten zonder ook maar één kans op verbetering.”

Op het principe, straf uitstellen in de hoop dat de misdadiger zijn leven zal beteren, is het project Change gebaseerd. Het gaat erom verstokte recidivisten tegen wie geen justitieel kruid meer is gewassen betere leefomstandigheden te bezorgen in de hoop dat ze uit 'het circuit' komen. Als ze dan nog niet willen deugen moeten ze alsnog hun gerechte straf ondergaan. Dit alles op contractbasis.

In het naburige Schaijk werd mevrouw A. Manders, eigenaresse van een juwelierszaak, zo boos dat ze de actiegroep Het wordt tijd voor een beter beleid oprichtte. Haar zaak was onlangs overvallen en haar huis werd al ettelijke keren door inbrekers bezocht. In een paar dagen kreeg ze honderden reacties die volgens haar stijf stonden van verontwaardiging. “In de aanpak is er steeds maar begrip voor de criminelen, terwijl de slachtoffers en de gedupeerden worden genegeerd.” Samen met ondernemers en verzekeringsmaatschappijen wil ze streven naar “een goed preventief beleid, waarin tenminste evenveel aandacht is voor de emoties van de slachtoffers als voor de criminelen.”

Change zal vermoedelijk in 1995 van start gaan. Politie, justitie, gemeente en reclassering zijn erbij betrokken. Tussen de 20 en 30 notoire inbrekers van 17 tot 22 jaar kunnen proberen hun levenswandel te beteren. Omdat de omstandigheden waaronder ze leven meestal slecht zijn (geen geld, veel schulden, slapen op straten, drugsverslaving), zal de gemeente ze helpen met een behoorlijk onderkomen en/of bemiddeling naar werk en met een begeleiding door het consultatiebureau voor alcohol en drugs (CAD).

Mevrouw B. Fransen hoofd van de regio Den Bosch van het (CAD): “Ik heb er alleen nog maar over gehoord en dan zeg ik: het gaat om kretologie. Als het zo gemakkelijk zou zijn om mensen met werk en een huis van het slechte pad af te krijgen dan waren we morgen klaar met het probleem. Zoiets vergt een intensieve begeleiding en daarover zijn we nog niet benaderd.”

Het Bossche project valt onder de zogeheten 'stelselmatige daderaanpak' (SDA), dat weer ressorteert onder projecten voor intensieve begeleiding van criminelen. Daarvan zijn er, zegt beleidsmedewerker H. Beukers van de Nederlandse Federatie van Reclasseringsinstellingen, in heel Nederland 86. Daarvoor trok het departement van justitie vorig jaar 2,5 miljoen uit. “Het gaat om mensen die geregeld in de fout gaan, voor wie langdurige celstraffen niet meer helpen, met wie de politie eigenlijk geen raad meer weet en die de samenleving met hun gedrag grote schade berokkenen. In feite gaat het om een doodgewone kosten-batenanalyse. Een maand cel kost de gemeenschap ook al vlug per gedetineerde 10.000 gulden.”

De Bossche commissaris van politie J. Schellen berekende de inbraakschade op vier miljoen gulden per jaar. “Geld dat kan worden terugverdiend als het project slaagt”, zei hij in de regionale pers.

SDA-projecten zijn er in Dordrecht, Assen, Almelo en Groningen. Gemeenten, politie, justitie en reclassering, vaak het CAD omdat het om verslaafden gaat, zijn ingeschakeld.

In de stad Groningen gaat het om een groep van 12 van de naar schatting 60 hardnekkige criminelen, voornamelijk inbrekers, tussen de 25 en 35 jaar. Van de twaalf deelnemers aan het project - volgens de politie de hardnekkigsten onder de hardnekkigen - zouden er een paar al op het goede pad terecht zijn gekomen, maar er zijn ook al afhakers. Het project loopt drie jaar.

R. Boelens van de reclassering in Groningen: “Eraan meedoen is geen lolletje. Aan elke deelnemer is een politieman en een reclasseringsambtenaar gekoppeld die ook op ongevraagde momenten bij je kunnen binnenvallen, thuis of in de kroeg en dat een jaar lang.”