Nucleaire boemerang

HET NUCLEAIRE ARSENAAL van de Oekraïne, een kleine tweeduizend kernwapens omvattend en daarmee in omvang het derde ter wereld, ontwikkelt zich geleidelijk van een veiligheidsvraagstuk tot een milieuprobleem, maar daarmee zijn de zorgen niet minder. De 176 in de Sovjet-tijd in de Oekraïne gestationeerde intercontinentale raketten zijn al gescheiden van hun kernkoppen en 240 kernkoppen zijn inmiddels voor verdere demontage naar Rusland getransporteerd. De achterblijvende raketten worden in de Oekraïne ontmanteld, maar dat is nu juist, de te verwijderen brandstof in aanmerking genomen, een langdurige en voor de omgeving riskante onderneming. De nucleaire elementen van de atoomstrijdkrachten zijn destijds in Rusland vervaardigd, de raketten in de Oekraïne. Bij de verschrotting wordt dus van de beschikbare expertise gebruikgemaakt.

De ontmanteling is op gang gekomen na het akkoord dat de presidenten Clinton, Kravtsjoek en Jeltsin afgelopen januari hebben gesloten. Het is voor de veiligheid van de Oekraïne zelf van groot belang dat het tempo niet wordt vertraagd en dat degeneratie van het arsenaal, met alle gevaren van dien, zoveel mogelijk wordt voorkomen. Bovendien, zodra het Oekraïense parlement het verdrag tegen spreiding van kernwapens zal hebben geratificeerd en daarmee de door de Oekraïne aangegane verplichting een niet-nucleaire staat te zijn zal hebben gehonoreerd, zal de toegezegde hulp van een miljard dollar ter beschikking worden gesteld.

MAAR GISTEREN heeft de Opperste Rada besloten de voortgang van de ontmanteling van het atoomarsenaal opnieuw ter discussie te stellen. In de praktijk zou het erom gaan het transport van oorlogskoppen naar Rusland te vertragen of zelfs op te schorten zolang de twist om de Krim, Oekraïens territorium, maar Russisch georiënteerd, niet bevredigend is geregeld. In de economisch ontredderde Oekraïne wordt ieder wapen geschikt geacht om zich de grote buur van het lijf te houden. Zoals nu blijkt, ook de boemerang.