Fransen gekluisterd aan Tapie

PARIJS, 29 JUNI. Vijf over zes ging de bel vanmorgen bij Bernard Tapie. In het vorstelijke stadshuis aan de Rue des Saints Pères, aan de overkant van de Seine bij het Louvre, was zo vroeg niet op bezoek gerekend. Het waren twaalf politiemannen. Of meneer wilde meegaan voor verhoor. De heer des huizes had nog net tijd een blauwe blazer met een wit polo-hemd aan te schieten en zijn gasten voor “fascisten” uit te maken.

Aan het eind van de ochtend werd hij voorwaardelijk vrijgelaten, de man die president Mitterrands heimelijke favoriet voor het hoogste ambt zou zijn. De verzekerde bewaring gold niet alleen belediging van een politieman in functie. Dit keer gaat het om een plezierjacht. Bernard Tapie ziet het zelf als een gevecht om iets veel groters, “een complot tegen mijn leven als politicus”. Vanmiddag werd duidelijk dat de rechter de vrijheid had genomen het parlementslid Tapie te laten afluisteren om zich te overtuigen van diens voornemen het land voorlopig te ontvluchten.

De avonturen van Bernard Tapie - Frankrijk kan geen dag meer zonder. Wat Bruintje Beer, Doonsbury of Tom Poes voor sommige krantelezers is, moet de tot miljonair opgeklommen straatjongen Tapie al weer jaren zijn voor de gemiddelde consument van televisienieuws. Geen journaal gaat voorbij of Nanard bevindt zich wel in een kluwen van voetbal-officials, agenten, zakenlieden, en rechters van instructie die niets willen zeggen.

De beschuldigingen kunnen niet erg genoeg zijn - misbruik van overheidsgeld, fraude bij zijn voetbalclub Olympique Marseille, belastingontduiking - of Tapie ziet kans de scrimmage in zijn voordeel te beslechten. Toen hij vorige maandag als verrassend Euro-lijsttrekker voor de Linkse Radicalen even op bezoek had mogen komen bij premier Balladur, vroeg de tv-menigte hem na afloop voor een keer niets over een rechtszaak, maar wat hij vond van Michel Rocards opvolger aan het hoofd van de Parti Socialiste. Tapie, nooit om een citeerbare zin verlegen: “Uitstekende man, heeft ook al jaren last met justitie.”

Het is waar, tegen Henri Emmanuelli, de links-geprofileerde leider van de socialisten loopt nog een onderzoek in verband met de Urba-affaire (ongeoorloofde partij-financiering). Zoals meer vooraanstaande politici hun nooit helemaal opgehelderde affaires achter zich aan slepen.

Tapie stond er gisteren uitvoerig bij stil toen hij een uur lang dramatisch het woord voerde in de Assemblée Nationale. De Franse Tweede Kamer moest voor de tweede keer beslissen over een verzoek tot opheffing van Tapies parlementaire onschendbaarheid. In december ging het om oplichting bij Tapies weegschalenfabriek Testut. Nu om fiscale onregelmatigheden rond zijn zeegaande paleisjacht de Phocea.

Als een Julius Caesar in Tijl Uilenspiegel-vermomming haalde Tapie uit naar de Franse politieke elite die bezig is hem “politiek te lynchen”. Zijn slotwoorden vatten de beschuldiging meeslepend samen: “Stemt u maar eensgezind tegen de man die onrustbarend goede resultaten bij de Europese verkiezingen haalde. Op naar presidentsverkiezingen zonder verrassingen!”

Zijn vrienden ter linkerzijde verweet Tapie gebrek aan moed, goede trouw en principes, maar regerend rechts mocht ruim delen in zijn aanval op het establishment met “al zijn zaakjes van ongeoorloofde verrijking, waar zelfs leden van de regering bij zijn betrokken, en die tragische nooit verklaarde moordzaken en niet te verklaren zelfmoorden”.

Pag.5: Tapie kan alleen op zichzelf rekenen

De minister van justitie Pierre Méhaignerie kreeg er van langs als een “Pontius Pilatus die zich zachtmoedig voordoet maar de ernst van de ten laste gelegde feiten aandikt” door het verzoek om opheffing van Tapies parlementaire onschendbaarheid de dag na de Europese verkiezingen openbaar te maken.

Temidden van de ontelbare juridische problemen waar de zakenman mee worstelt is het maar een detail: welk kiezersmandaat moet hij opgeven? Behalve Kamerlid en Euro-parlementariër is Tapie ook lid van de Regionale Raad van de Alpes Maritimes. Volgens de Franse kieswet mag niemand meer dan twee mandaten uitoefenen. Tapie moet dus kiezen. Dat is lastig omdat hij geen van zijn platforms wil missen.

De ongebruikelijke arrestatie vanochtend wordt verklaard door de angst van de rechter voor een acute buitenlandse vakantie van Tapie. Op 18 juli wordt hij in Straatsburg geïnstalleerd en dan is hij weer onschendbaar. Wie gisteren had verwacht dat Tapie van zijn Parijse Kamerzetel zou afzien om het vernederende debat van die middag te ontlopen had buiten zijn strijdlust gerekend. Op een bomvolle persconferentie presenteerde hij onverwacht het initiatiefwetsontwerp waar hij tijdens de verkiezingen veel succes bij de jeugd mee had: het onwettig verklaren van werkloosheid onder de 25 jaar (kosten 66 miljard franc).

Een verrassend wetsontwerp voor een man die als eigenaar van Adidas en andere noodlijdende fabrieken duizenden mensen op straat heeft gezet, waarna hij de meeste van die bedrijven weer met winst verkocht. “Ik ben de man in Frankrijk die het meest in aanmerking komt om deze belangrijke wet in te dienen”, zei hij echter.

Zo gaat Bernard Tapie door het leven, uit ieder gevecht een nieuwe kans creërend. Geboren als kansarm kind in de betonnen buitenwijken van Parijs, klom hij op tot lieveling van arbeiders en jongeren. En van Tonton, de man die al meer dan dertien jaar president van de republiek is en die zijn sympathie voor de brutaalste man van Frankrijk nooit onder stoelen of banken heeft gestoken.

“Men kan geen man beledigen die twee miljoen mensen in dit land heeft verleid. Dit keer zullen zij meer consideratie met mij hebben”, hoopte Tapie gisteren vòòr de stemming in de Assemblée. Rechts, het centrum en de communisten stemden tegen hem. De socialisten waren verdeeld en deden niet mee aan de stemming. Zijn onschendbaarheid is opgeheven. De enige waar Bernard Tapie op kan rekenen is hij zelf.