Onverdroten en os-achtig

Raster 65 en 66. Vertaald proza. De Bezige Bij, 160 en 168 blz., elk ƒ 25,-

Kwaliteiten die je hebt moet je uitbuiten, minpuntjes een beetje zien te verdoezelen. Dat geldt ook voor literaire tijdschriften. Raster, het driemaandelijkse tijdschrift van De Bezige Bij, waagt zich niet aan het lanceren van jonge debutanten. Maar waar het blad de laatste tijd, en vooral door subsidiegevers, om geprezen wordt is de onverdroten, os-achtige manier waarop het de Nederlandse lezer steeds maar weer in aanraking brengt met onbekende buitenlandse auteurs. Zo maakte Raster nu twee afleveringen, dus leesvoer voor een half jaar, met vertaald proza van belangrijke maar hier toch nog onbekende schrijvers. Voor nummer 65 vertaalden vijf gerenommeerde vertalers werk van een auteur uit 'hun' taalgebied: Edgar de Bruin koos Michal Viewegh en Daniela Hodrová (Tsjechië), Arthur Langeveld de Rus Mark Charitonov, Ronald de Rooy Federigo Tozzi uit Italië, Barber van de Pol de Spaanse Juan Benet, en Graa Boomsma de ongehoord produktieve Amerikaan William T. Vollmann. Aardig en navolgenswaardig zijn de korte introducties van de vertalers bij de gekozen auteurs.

Kroatië, Zwitserland, China, Algerije, Argentinië en Nigeria komen aan bod in het zojuist verschenen nummer 66. Vijf vrijwel volmaakt onbekende auteurs: Marijâ Cudina, Elechi Amadi, Friedrich Glauser, Juan Filloy en Su Tong (Raise the Red Lantern); van Malika Mokeddem, de schrijvende Algerijnse arts uit Marseille zullen sommige lezers wel eens gehoord hebben. Van Filloy en van Mokeddem verschijnt binnenkort een hele roman in het Nederlands. De 'Argentijnse Balzac' Filloy publiceerde in zijn 100-jarige leven tot nu toe een stuk of vijftig boeken, maar mijdt de publiciteit als de pest. “De liefde is een verkeersongeluk in de maatschappij van de zielen.” “Liefde is als een rat in een conservenblikje. Het is aangenaam haar te hebben gevangen.” Liefde is 'een warme utopie', 'schoon en smerig als een bidet', 'kunst', 'liefde is de grote heroïek'.

Het fragment uit Op Oloop is goede reclame voor de roman, die in augustus, op Filloy's honderdste verjaardag, bij Coppens & Frenken zal verschijnen.

“Als Algerije op de rand staat van de barbarij, dan zijn het vooral vrouwen die nog enig soelaas bieden en in hun literaire werk de vlag van de beschaving planten,” stelt Henk Pröpper in zijn inleiding op Malinka Mokeddem, wier provocerende roman L'interdite (1993 - 'een staatsgreep in het klein') bij Bodoni zal uitkomen.

De Nigeriaan Elechi Amadi is te lezen in Engelse vertaling. Antropoloog en vertaler Peter Abspoel zegt over deze 'master realist': “het beste wat je kunt doen als je een Afrika-reiziger een culture-shock wilt besparen, is hem of haar Amadi laten lezen”.

Oscar van Weerdenburg noemt Friedrich Glauser ((1896-1938) 'de psychoanalyticus die via de literatuur de diepste krochten van de Zwitserse ziel onderzoekt'. A-literaire verfilmingen van zijn misdaadverhalen hebben Glausers populariteit in zijn tijd kort doen opflakkeren, om vervolgens als een nachtkaars uit te gaan. Vergetelheid door verfilmingen - een droevig lot. En onterecht, voor zover valt vast te stellen uit de twee vertaalde verhalen.

Er staat níets teleurstellends in Raster 66. Na alle schoonheid en getormenteerdheid komen de bijdragen van Willem van Toorn, Barber van de Pol en Anthony Mertens over (het belang van) vertalen bijna als een ontnuchterende douche.